Gommage | Wat Is Het? Werking, Soorten en Voordelen

Wat is het?

Een gommage is een vorm van exfoliërende huidbehandeling.

Het Franse werkwoord gommer betekent uitwissen.

Net als een gum over een oppervlak wordt gewreven, helpt een gommage kleine huidoneffenheden te verwijderen en de vernieuwing van de opperhuid te bevorderen.

Naast dode huidcellen verwijdert een gommage kleine vlekjes en onzuiverheden. De behandeling stimuleert de celvernieuwing en maakt het huidoppervlak egaler, gladder en stralender.

Afhankelijk van de methode wordt gebruikgemaakt van:

• fysieke exfolianten, zoals scrubs met korrels;
• chemische exfolianten, zoals peelings;
• een combinatie van beide.

In het dagelijks taalgebruik wordt met gommage meestal een oppervlakkige fysieke of fysisch-chemische exfoliërende behandeling bedoeld.

Waarvoor wordt het gebruikt?

Gommage is populair geworden door de zichtbare en vrijwel onmiddellijke voordelen, de eenvoudige uitvoering en het grote aanbod aan producten.

Er moet wel onderscheid worden gemaakt tussen milde behandelingen voor thuisgebruik en middeldiepe of diepe peelings, die door een arts moeten worden uitgevoerd.

Oppervlakkige gommage

Een milde gommage kan worden uitgevoerd met chemische of fysieke exfolianten, of met een combinatie daarvan.

De behandeling bereidt de huid voor, waardoor later aangebrachte werkzame stoffen beter kunnen worden opgenomen.

Daarnaast kan zij de huid meer laten stralen, de huidvernieuwing stimuleren en kleine oppervlakkige oneffenheden, zoals vergrote poriën en fijne lijntjes, verminderen.

Middeldiepe en diepe peelings

Middeldiepe en diepe chemische peelings kunnen door artsen worden toegepast bij verschillende huidaandoeningen, waaronder:

• zonneschade en rimpels;
• pigmentstoornissen, zoals melasma, sproeten, lentigines en postinflammatoire hyperpigmentatie;
• ontstekingsaandoeningen, waaronder acne vulgaris, rosacea, pseudofolliculitis barbae, striae en acnelittekens;
• epidermale proliferaties en voorstadia van huidkanker, waaronder seborroïsche en actinische keratose.

Dermatologen en plastisch chirurgen kunnen professionele peelings ook therapeutisch of cosmetisch combineren met technieken zoals laserbehandeling of dermabrasie.

Chemische exfolianten

Bij een chemische peeling, ook chemo-exfoliatie genoemd, wordt een chemische stof op de huid aangebracht om een gecontroleerde beschadiging van de opperhuid te veroorzaken en bij diepe peelings eventueel ook van een deel van de lederhuid.

Soorten peelings

Chemische peelings worden op basis van hun penetratiediepte ingedeeld in oppervlakkige, middeldiepe en diepe peelings.

• Oppervlakkige peelings dringen door tot in de hoornlaag. Sommige auteurs onderscheiden zeer oppervlakkige peelings, tot in de stekellaag, en lichte peelings, tot in de basale laag;
• middeldiepe peelings bereiken de papillaire lederhuid en kunnen doordringen tot het bovenste deel van de reticulaire lederhuid;
• diepe peelings bereiken het middelste deel van de reticulaire lederhuid.

Oppervlakkige peelings

Oppervlakkige peelings stimuleren een snelle vernieuwing van de opperhuid, verminderen pigmentvlekken en fijne lijntjes en kunnen rimpels verbeteren door fibroblasten en de vorming van elastine- en collageenvezels te stimuleren.

Middeldiepe peelings

Middeldiepe peelings kunnen worden aanbevolen bij een door zonlicht beschadigde of fotoverouderde huid.

Diepe peelings

Diepe peelings worden toegepast bij diepe rimpels, acnelittekens en actinische keratose. Het is een agressieve behandeling die uitsluitend door gespecialiseerde artsen mag worden uitgevoerd.

Werkzame stoffen

Voor chemische exfoliatie kunnen verschillende stoffen worden gebruikt.

De intensiteit hangt af van de gekozen stof, maar vooral van de concentratie en de pH van de oplossing: hoe hoger de concentratie en hoe lager de pH, hoe sterker het exfoliërende effect.

Alfahydroxyzuren

Alfahydroxyzuren, of AHA’s, vormen een familie van carbonzuren die vaak uit fruit worden gewonnen.

Voorbeelden zijn glycolzuur uit suikerriet, melkzuur uit melk, citroenzuur uit citrusvruchten en amandelzuur uit bittere amandelen. Amandelzuur is bijzonder geschikt voor een gevoelige huid.

AHA’s worden veel gebruikt in exfoliërende cosmetica en vooral toegepast voor zeer oppervlakkige en oppervlakkige peelings.

Bètahydroxyzuren

In het dagelijks gebruik wordt met bètahydroxyzuren, of BHA’s, meestal salicylzuur bedoeld. Deze stof wordt vooral gebruikt voor zeer oppervlakkige en oppervlakkige peelings bij lichte acne en een vette, onzuivere of acnegevoelige huid.

Een veelgebruikte medische oplossing is de Jessner-oplossing. Zij bevat gelijke hoeveelheden salicylzuur, melkzuur van 85% en resorcinol — telkens 14 gram —, opgelost in 100 ml ethanol. De oplossing wordt gebruikt voor oppervlakkige peelings en, in combinatie met trichloorazijnzuur, voor middeldiepe peelings.

Polyhydroxyzuren

Polyhydroxyzuren, zoals lactobionzuur en gluconolacton, zijn geschikt voor milde oppervlakkige thuisbehandelingen van een gevoelige huid.

Stoffen uitsluitend voor medisch gebruik

Trichloorazijnzuur, of TCA, is een veelgebruikt peelingmiddel waarvan de werking afhankelijk is van de concentratie.

Fenol is een aromatische verbinding en een krachtige chemische stof voor diepe peelings. Fenol van 88% kan bijvoorbeeld worden gemengd met hexachlorofeen, zeep, crotonolie en gedestilleerd water voor de Baker-Gordon-formule.

Zeer oppervlakkige peelings	Oppervlakkige peelings
Indicaties
de huid meer laten stralen; donkere vlekken verminderen; de vorming van collageen en hyaluronzuur en de doorbloeding stimuleren; de opname van andere werkzame stoffen verhogen die in het product zitten of daarna worden aangebracht; de celvernieuwing stimuleren.	lichte acne; lichte pigmentafwijkingen; een droge huid 1; fotoveroudering, waaronder fijne lijntjes, actinische keratose en zonnevlekken.
Voorbeelden van gebruikte chemische exfolianten
trichloorazijnzuur van 10–20%; resorcinol; Jessner-oplossing; salicylzuur van 4–8%; alfahydroxyzuren: glycolzuur; citroenzuur; appelzuur; wijnsteenzuur; melkzuur; bètahydroxyzuren, vooral salicylzuur; polyhydroxyzuren, zoals gluconolacton en lactobionzuur; vrij verkrijgbare retinoïden, zoals retinol en de esters daarvan, of receptplichtige middelen zoals tretinoïne; ureum.	trichloorazijnzuur van 35%; Jessner-oplossing; salicylzuur van 20–30%.
Opmerkingen
Bij een vette en acnegevoelige huid heeft salicylzuur meestal de voorkeur; ook retinoïden kunnen zeer effectief zijn; bij een gevoelige huid, waaronder rosacea en atopisch eczeem, wordt meestal gekozen voor polyhydroxyzuren of amandelzuur 2, 3; bij een droge huid kunnen alfahydroxyzuren, zoals glycolzuur, en ureum worden gebruikt. In lage concentraties werken deze stoffen vooral hydraterend; bij hogere concentraties hebben zij een exfoliërende werking; bij een rijpere huid kunnen retinoïden de huidvernieuwing en collageensynthese ondersteunen.	Trichloorazijnzuur staat op de lijst van stoffen die volgens bijlage III van de Europese cosmeticaverordening niet in cosmetische producten mogen worden gebruikt; de Jessner-oplossing is een oppervlakkige chemische peeling met keratolytische werking. Zij bestaat uit ethanol van 95% met 14% salicylzuur, 14% melkzuur en 14% resorcinol 4.
Middeldiepe peelings	Diepe peelings
Indicaties
oppervlakkige en matig diepe littekens; een ongelijkmatige teint; actinische keratosen; postinflammatoire hyperpigmentatie.	diepe rimpels; littekens; voorstadia van huidkanker.
Voorbeelden van gebruikte chemische exfolianten
glycolzuur van 70%; trichloorazijnzuur van 35–40%; fenol; pyrodruivenzuur van 30–40%.	pyrodruivenzuur van 50–60%; trichloorazijnzuur van 50%.

Fysieke exfolianten

Fysieke of mechanische exfolianten zijn min of meer schurende materialen die oppervlakkige huidcellen verwijderen door wrijving tijdens het masseren.

Het grootste voordeel van fysieke exfolianten is dat zij gemakkelijk verkrijgbaar zijn.

Zelfs krabben met de nagels of scheren veroorzaakt mechanische exfoliatie van de huid.

Exfoliërende materialen

Fysieke exfolianten zijn verkrijgbaar in uiteenlopende producten, als alternatief voor of in combinatie met chemische exfoliatie.

Voorbeelden zijn suiker, fijngemalen zaden, zout, koffie, gemalen rijst, graanmeel, bentoniet en andere natuurlijke kleisoorten, fijngemalen noten, silica, kaneel en natriumbicarbonaat.

In zelfgemaakte recepten worden deze materialen meestal gemengd met water en olie, bijvoorbeeld kokos-, jojoba-, olijf-, amandel-, abrikozenpit-, argan-, avocado- of druivenpitolie, of met honing, tot een halfvaste massa ontstaat.

Sommige mensen vervangen water door groene thee of koffie vanwege de mogelijke antioxidatieve, samentrekkende en anticellulitiswerking.

Ook yoghurt of honing kan als basis worden gebruikt.

Omdat de gezichtshuid gevoeliger en kwetsbaarder is dan de huid van het lichaam, moeten gezichtsscrubs fijnere en zachtere deeltjes bevatten. Ook de massage moet minder krachtig zijn.

Exfolianten voor het lichaam	Exfolianten voor het gezicht
suiker; zout; gemalen koffie; gemalen zaden; microvezeldoekjes; schurende materialen, zoals sponzen, luffa en borstels; puimsteen of fijngemalen vulkanisch gesteente, meestal voor eelt op de hielen.	fijngemalen graanmeel, zoals haver, gerst en tarwe; havermeel is bijzonder geschikt voor een gevoelige of geïrriteerde huid; kaneel; kleine hoeveelheden natriumbicarbonaat.

Bij sterkere huidoneffenheden kunnen fysieke exfolianten een professionele peeling mogelijk niet vervangen, maar ze kunnen wel helpen de huid helder en verzorgd te houden.

Voorzorgsmaatregelen

Een goede bescherming tegen uv-straling is zowel vóór als na de behandeling belangrijk.

Voor een professionele gommage of peeling wordt aangeraden behandelingen te vermijden die de huid kunnen beschadigen, zoals dermabrasie en harsen.

Kom op de dag van de behandeling met een schone huid en gebruik geen huidverzorgingsproducten of make-up.

Voor een chemische peeling wordt de huid ontvet met bijvoorbeeld isopropylalcohol of aceton om resten en make-up te verwijderen.

De arts kan vaseline aanbrengen op plaatsen waar de chemische vloeistof zich kan ophopen, zoals de nasolabiale plooien en de buitenste ooghoeken.

De ogen moeten worden afgedekt en het haar wordt onder een muts verzameld.

Verdoving is doorgaans niet nodig, maar kan bij diepe peelings worden overwogen. In dat geval kunnen ook orale pijnstillers, zoals paracetamol, worden gegeven.

Na de behandeling moeten de medische adviezen zorgvuldig worden opgevolgd. Afhankelijk van de diepte kunnen deze bestaan uit:

• koude kompressen en zo nodig niet-steroïde ontstekingsremmers;
• geschikte plaatselijke lotions, zoals vochtbindende en mild verzachtende middelen;
• antibiotische en/of antischimmelcrèmes;
• bescherming met een zonnebrandmiddel met SPF 30+ en gedurende minstens één week geen directe blootstelling aan de zon;
• tijdelijk stoppen met werkzame stoffen zoals alfahydroxyzuren en retinoïden;
• voldoende drinken en de huid goed gehydrateerd houden.

Na de behandeling kan de arts of schoonheidsspecialist een kalmerend hydraterend product aanbrengen, bijvoorbeeld een verzachtend of vochtbindend product met hyaluronzuur, gevolgd door zonnebrandmiddel met SPF 30+.

Na een milde gommage kunnen actieve cosmetica, zoals een antioxidantserum met vitamine C en E, plaatselijk worden aangebracht. Door de exfoliatie kunnen de opname en het effect toenemen.

Bijwerkingen

In het algemeen geldt: hoe dieper de exfoliatie, hoe groter het mogelijke therapeutische effect, maar ook hoe groter het risico op ernstige bijwerkingen.

Sommige mensen zijn gevoeliger voor complicaties, waaronder mensen met een donkere huid of een voorgeschiedenis van abnormale littekenvorming.

Een agressieve behandeling op een kwetsbare zone, zoals het gezicht, kan leiden tot:

• irritatie;
• roodheid;
• een branderig gevoel;
• droogheid;
• krassen en wondjes;
• zwelling van de huid.

Middeldiepe en diepe peelings zijn agressiever en kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken, zoals:

• pigmentveranderingen, waaronder hypo- en hyperpigmentatie, vooral bij een donkere huid;
• jeuk;
• littekens;
• huidatrofie;
• zeldzame allergische reacties;
• bacteriële, virale of schimmelinfecties;
• systemische schade door opname van chemische stoffen bij zeer uitgebreide peelings.

Contra-indicaties

Contra-indicaties zijn onder andere ⁵:

• een eerdere allergische reactie op een exfoliërende stof die bij de behandeling wordt gebruikt;
• een actieve infectie, bijvoorbeeld herpes simplex, of open scheurtjes en wonden in het behandelgebied;
• gebruik van isotretinoïne in de afgelopen 6 maanden, vooral bij middeldiepe en diepe peelings;
• recent uitgevoerde esthetische behandelingen, zoals laserbehandeling, dermabrasie of andere procedures die de huidstructuur kunnen aantasten;
• zwangerschap of borstvoeding bij chemische peelings.

Mensen met psoriasis, atopisch eczeem, recente radiotherapie of een recente operatie aan het gezicht zijn doorgaans geen geschikte kandidaten voor een chemische peeling.

Extra beoordeling is ook nodig bij aanleg voor keloïden of slechte wondgenezing, ongecontroleerde diabetes of immunosuppressie.