Supplementen bij Artrose | Werking, Dosering en Gebruik

Artrose

Artrose (ook osteoartritis of osteoartrose genoemd) is een degeneratieve aandoening van de gewrichten.

Het degeneratieve proces begint met slijtage van het kraakbeen en breidt zich vervolgens uit naar het onderliggende bot en andere gewrichtsstructuren. Het proces wordt in stand gehouden door chronische ontsteking en veroorzaakt stijfheid, zwelling, pijn en bewegingsbeperking.

Het verloop van osteoartritis is doorgaans langzaam, maar vaak onomkeerbaar. Het gebruik van supplementen bij artrose kan de degeneratie van gewrichtsstructuren echter stoppen of in ieder geval vertragen, al is omkering moeilijk.

De gewrichten die het vaakst door artrose worden getroffen zijn die van de vingers en de wervelkolom, naast de grote gewichtdragende gewrichten van de onderste ledematen, zoals knie en heup.

Supplementen bij Artrose

Supplementen bij artrose kunnen werkzame stoffen bevatten die:

• ontsteking tegengaan en de oxidatieve stress verminderen die de degeneratie van het gewricht ondersteunen en versterken;
• chondrocyten stimuleren (kraakbeencellen) en synoviocyten (cellen van het synoviale membraan) om bestanddelen te maken die nodig zijn voor vernieuwing en voeding van het kraakbeen, zoals collageen, hyaluronzuur en andere glycosaminoglycanen.

Supplementen bij artrose worden ook chondroprotectiva genoemd.

Welke zijn het Effectiefst?

Volgens een review en meta-analyse van 69 onderzoeken naar 20 mogelijke supplementen bij artrose ³:

• 7 supplementen (gehydrolyseerd collageen, extract van passievruchtschil, extract van Curcuma longa, extract van Boswellia serrata, curcumine, pycnogenol en L-carnitine) lieten grote en klinisch belangrijke effecten zien op de vermindering van pijn op korte termijn;
• 6 supplementen (niet-gedenatureerd type-II-collageen, onverzeepbare bestanddelen van soja en avocado, MSM, diacereïne, glucosamine en chondroïtine) zorgden voor statistisch significante verbeteringen van pijn op korte termijn, maar de klinische relevantie was onduidelijk.

Een andere review uit hetzelfde jaar (2018) kwam tot andere conclusies over de effectiefste en meest aan te bevelen supplementen bij artrose.

Op basis van de beoordeelde literatuur verdeelden de auteurs de supplementen als volgt ⁴:

• Aanbevolen:
  • voor pijnbeheersing: curcumine, extract van Boswellia serrata en pycnogenol;
  • voor beperking van invaliditeit: curcumine, extract van Boswellia serrata en MSM.
• Waarschijnlijk aanbevolen:
  • voor pijnbeheersing: onverzeepbare bestanddelen van soja/avocado, MSM en extracten van rozenbottel;
  • voor beperking van invaliditeit: chondroïtine, glucosamine en onverzeepbare bestanddelen van soja/avocado;
• Waarschijnlijk NIET aanbevolen:
  • voor pijnbeheersing: chondroïtine, gehydrolyseerd collageen, vitamine D en glucosamine;
• Niet aanbevolen:
  • voor pijnbeheersing: essentiële vetzuren, vitamine E en wilgenbastextract;
  • voor beperking van invaliditeit: wilgenbastextract, gehydrolyseerd collageen en vitamine E.

Een review uit 2020 kwam opnieuw tot andere conclusies en stelde dat ⁵:

• voor sommige supplementen bij artrose, zoals glucosamine en vitamine D, geen betekenisvolle werkzaamheid is vastgesteld;
• andere supplementen (extract van Boswellia serrata, hertensbotextract, extract van passievruchtschil, gehydrolyseerd collageen uit varkenshuid, extract van Andrographis paniculata, extract van Artemisia annua en pycnogenol) de grootste voordelen lijken te bieden voor vermindering van pijn en verbetering van lichamelijk functioneren.

Wat specifieke commerciële preparaten betreft, vermeldde een review uit 2025 van 22 onderzoeken met in totaal 2.777 deelnemers dat de effectiefste supplementen zouden zijn ^4a:

• NEM (voor stijfheid van het kniegewricht): een supplement op basis van natuurlijk eierschaalmembraan, dat voornamelijk bioactieve glycosaminoglycanen zoals dermatansulfaat en vezelige eiwitten bevat die steun en elasticiteit aan de weefsels geven en ook nuttig zijn voor de schoonheid van de huid;
• Aflapin (voor kniepijn): een supplement met een specifiek extract van Boswellia serrata;
• E-OA-07 (voor kniefunctie en de totale WOMAC-score): een kruidenpreparaat op basis van Chopchini (Smilax china), Rasana (Pluchea lanceolata), Ashwagandha (Withania somnifera), Shunthi (Zingiber officinale), Shallaki (Boswellia serrata), Shyonaka (Oroxylum indicum) en Guggul (Commiphora mukul), die bekendstaan om hun pijnstillende en ontstekingsremmende eigenschappen.

In 2025 concludeerde een andere review dat extract van passievruchtschil, lanconone (een mengsel van plantenextracten die traditioneel worden gebruikt tegen pijn, zoals Shyonak, Ashwagandha, Shunthi, Guggul, Chopchini, Rasna en Shallaki) en collageen de effectiefste supplementen zouden zijn ^4b.

Overwegingen

Het verschil van inzicht tussen de auteurs komt waarschijnlijk voort uit het verschillende “wetenschappelijke gewicht” dat aan de onderzoeken wordt toegekend. De wetenschappelijke waarde wordt vaak beperkt door factoren als een klein aantal deelnemers en een korte onderzoeksduur.

Deze factoren maken het, samen met mogelijke belangenconflicten in sommige onderzoeken, moeilijk om vast te stellen welke supplementen bij artrose het beste zijn.

Bovendien richten onderzoeken zich meestal op afzonderlijke werkzame stoffen, terwijl commerciële supplementen in de meeste gevallen combinaties van meerdere werkzame stoffen bevatten.

Omdat dergelijke combinaties nooit zijn onderzocht, is niet met zekerheid vast te stellen of deze producten een concreet voordeel kunnen bieden.

Een advies voor uw welzijn

Ons supplement X115^®+PLUS⁴ bevat 5 gram gehydrolyseerd collageen, aangevuld met hyaluronzuur en silicium, voor gezonde gewrichten en een mooie huid.

X115^®+PLUS bevat ook een rijke combinatie van polyfenolische antioxidanten met een mogelijke ontstekingsremmende werking, vitamine C en extracten van Centella asiatica en echinacea.

Een Beknopt Overzicht

Gehydrolyseerd collageen

Collageen — in het bijzonder type 2 — is een van de belangrijkste bestanddelen van het gewrichtskraakbeen.

Collageensupplementen kunnen helpen om gewrichtspijn door lichaamsbeweging, artrose en reumatoïde artritis te verlichten ^{6, 7, 8}.

Gehydrolyseerd collageen wordt verkregen door collageen te “verteren” tot kleinere fragmenten ^{9, 10}.

Na inname hopen de verteringsproducten van gehydrolyseerd collageen zich mogelijk op in het kraakbeen en kunnen zij chondrocyten stimuleren om nieuw collageen te produceren, naast andere bestanddelen van de extracellulaire matrix.

Dit effect kan leiden tot minder ontsteking, betere ondersteuning van de gewrichten en minder pijn ^{11, 6, 12}.

Volgens een meta-analyse van 11 gerandomiseerde klinische onderzoeken bij 870 deelnemers met knieartrose zorgde orale collageensuppletie voor duidelijke verbeteringen van pijn en gewrichtsfunctie ^12a.

De onderzoeken gebruikten verschillende soorten collageen uit kippenkraakbeen, runderbotten, varkenshuid en eierschaalmembranen, waaronder niet-gedenatureerde en gehydrolyseerde vormen.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
2,5-10 gram per dag	Maag-darmklachten zijn mogelijk, zoals misselijkheid en brandend maagzuur; niet geschikt voor veganisten

Natief collageen

Niet-gedenatureerd type-II-collageen (UC-II) is een voedingssupplement dat wordt gewonnen uit het borstbeenkraakbeen van kippen ¹³.

Na inname lijken de antigenen van type-II-collageen de overmatige ontstekingsreactie tegen het gewrichtskraakbeen af te remmen bij patiënten met artrose en reumatoïde artritis ¹⁴.

Literatuurgegevens tonen dat behandeling met UC-II de beweeglijkheid en functie van de gewrichten verbetert en pijn bij patiënten met artrose vermindert ^{13, 15, 16, 17, 18, 19}.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
10-40 mg per dag	Maag-darmklachten zijn mogelijk, zoals misselijkheid en brandend maagzuur; niet geschikt voor veganisten

Hyaluronzuur

Hyaluronzuur is een belangrijk bestanddeel van de gewrichtsvloeistof, die de gewrichten smeert en het kraakbeen bevochtigt en voedt ²⁰.

Hyaluronzuursupplementen kunnen daardoor de hoeveelheid hyaluronzuur in het kraakbeen en de gewrichtsvloeistof verhogen en pijn en ontsteking verlichten.

Verschillende onderzoeken tonen aan dat 80-200 mg hyaluronzuur per dag gedurende 4-12 weken de pijn bij mensen met artrose aanzienlijk kan verminderen ^{20, 21, 22, 23, 24, 25}.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
80-240 mg per dag	Maag-darmklachten zijn mogelijk, zoals misselijkheid en brandend maagzuur

Glucosamine en Chondroïtine

Glucosamine en chondroïtine zijn twee populaire gewrichtssupplementen die vaak samen worden gebruikt.

Volgens een grote review van 31 klinische onderzoeken kan glucosamine symptomen van osteoartritis verbeteren, zoals pijn, stijfheid en gewrichtsfunctie, en wel sterker dan een placebo ²⁷.

Een in 2018 gepubliceerde review van gerandomiseerde placebogecontroleerde onderzoeken concludeerde dat zowel glucosamine als chondroïtine pijn bij knieartrose kunnen verminderen.

De combinatie zou echter geen extra voordeel bieden en, afgezien van pijnvermindering, verbeterde geen van beide de algemene toestand van artrosepatiënten, gemeten met de WOMAC-index ²⁸.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
GLUCOSAMINE
500 mg, 3 keer per dag, of 1500 mg eenmaal per dag	Misselijkheid, dyspepsie, buik- of maagstreekpijn, brandend maagzuur, diarree, verstopping, verlies van eetlust, slaperigheid, hoofdpijn
CHONDROÏTINE
400-800 mg per dag	Misselijkheid, maagstreekpijn, diarree, verstopping, zwelling van de oogleden en onderbenen, haaruitval21

MSM

Methylsulfonylmethaan, beter bekend als MSM, is een ander populair supplement bij artrose.

Onderzoeken tonen aan dat MSM ontsteking in de gewrichten kan verminderen en het kraakbeen tegen afbraak kan beschermen ^{29, 30, 31}.

Een onderzoek bij 100 mensen ouder dan 50 jaar vond bijvoorbeeld dat 12 weken behandeling met MSM, collageen en vitamine C pijn, stijfheid en zwelling van de gewrichten verminderde ten opzichte van placebo ³².

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
500 mg 3 keer per dag tot 3 g twee keer per dag	Misselijkheid, diarree, opgeblazen gevoel, hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, concentratieproblemen

Kurkuma en Curcumine

Curcumine wordt gewonnen uit de bekende Indiase specerij Curcuma longa.

Het is een aromatische molecule met een ontstekingsremmende werking, die kraakbeencellen kan beschermen tegen schade door ontsteking ^{33, 34}.

Volgens een review van 11 gerandomiseerde klinische onderzoeken met in totaal 1.009 mensen waren zowel kurkuma als boswellia effectiever dan placebo bij het verlichten van pijn en verbeteren van de gewrichtsfunctie ³⁵.

Volgens een andere review van 21 gerandomiseerde klinische onderzoeken met in totaal 1.705 mensen met knieartrose verlaagde curcuminesuppletie twee ontstekingsmarkers (CRP en TNF-alfa), met grote effecten ten opzichte van de controlegroep maar een lage zekerheid van het bewijs ^35a.

In sommige onderzoeken bleken curcuminoïden zelfs even effectief als NSAID's, met minder bijwerkingen. Dit bleek bijvoorbeeld uit een meta-analyse van 10 gerandomiseerde klinische onderzoeken met in totaal 786 patiënten, waarin Curcuma longa pijn en functie bij knieartrose verbeterde, effectiever was dan placebo en vergelijkbaar met NSAID's ^35a.

Curcumine heeft echter een beperkte biologische beschikbaarheid door slechte opname en snelle afbraak. Dit roept twijfel op over de werkelijke klinische werkzaamheid.

Combinatie met piperine of het gebruik van liposomale formuleringen kan de biologische beschikbaarheid van curcumine verbeteren ³⁶.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
Capsules van 500 mg, 3 keer per dag, overeenkomend met ongeveer 1 gram curcumine per dag. Combinatie met piperine wordt aanbevolen (10 mg per gram curcumine)	Diarree, misselijkheid, dermatitis, bittere smaak in de mond

Boswellia serrata

De oleohars van de Boswellia serrata-boom is rijk aan boswelliazuren, die ontstekingsremmende eigenschappen hebben ³⁷.

Deze ontstekingsremmende eigenschappen hangen samen met het vermogen om 5-lipoxygenase te blokkeren, via een werkingsmechanisme dat lijkt op dat van corticosteroïden.

Boswellia kan daarom nuttig zijn bij ontstekingsaandoeningen van de gewrichten ^{38, 39}.

Verschillende soorten Boswellia-extract verminderden pijn en verbeterden de kniefunctie in 3 onderzoeken bij 145 patiënten met artrose ^{40, 41, 42}. In een onderzoek van 3 maanden bij 162 mannen en vrouwen met symptomatische handartrose verminderde de combinatie van boswellia en curcumine de ernst van de pijn en verhoogde zij het percentage deelnemers dat een aanvaardbaar symptoomniveau bereikte ^42a.

In nog 2 klinische onderzoeken bij 135 patiënten met artrose verbeterde een boswellia-extract (100 mg of 250 mg per dag gedurende 3 maanden) de pijn en gewrichtsfunctie aanzienlijk. Bij de hogere dosis merkten patiënten na 7 dagen een duidelijke verbetering ^{43, 44}.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
Van 100 mg tot 333 mg, drie keer per dag	Diarree, buikpijn, misselijkheid, verlies van eetlust en dermatitis

Duivelsklauw

Harpagophytum procumbens is een Zuid-Afrikaanse plant die bekendstaat als harpagofytum of duivelsklauw.

Huidig onderzoek suggereert dat duivelsklauw effectief kan zijn bij het verminderen van pijn door artrose, vooral dankzij de ontstekingsremmende eigenschappen.

Verschillende klinische onderzoeken toonden aan dat diverse duivelsklauwextracten, overeenkomend met 50-60 mg harpagoside per dag en toegediend gedurende 8 tot 16 weken, de klinische toestand van mensen met knie- en heupartrose aanzienlijk verbeterden ^{45, 46, 47}.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
2,4-2,6 g gestandaardiseerd extract per dag, overeenkomend met 50-60 mg harpagoside per dag	Diarree, misselijkheid, braken, buikpijn, hoofdpijn, oorsuizen, overgevoeligheid

Gember

Gember is een specerij met ontstekingsremmende en antireumatische eigenschappen, die samenhangen met bioactieve moleculen genaamd gingerolen en shogaolen ^{48, 49}.

Dankzij deze ontstekingsremmende eigenschappen kan gember de gezondheid van de gewrichten ondersteunen.

In een gecontroleerd onderzoek bij 247 mensen met knieartrose hadden degenen die gemberextract innamen minder pijn en minder pijnstillers nodig ⁵⁰.

In een ander onderzoek bij 75 mensen met artrose was gember alleen op korte termijn effectief en hielden de voordelen niet aan ⁵¹.

In een onderzoek van 30 dagen bij volwassenen met osteoartritis die onvoldoende reageerden op de ontstekingsremmende werking van NSAID's, verminderde de combinatie van gember- en echinacea-extract ontsteking, chronische pijn en zwelling aanzienlijk ⁵².

Een ander onderzoek bij 100 volwassenen met milde artrose vond dat 12 weken suppletie met een ethanolisch extract van gestoomde gember (480 mg per dag) kniepijn, gewrichtsstijfheid en de totale ernstscore van osteoartritissymptomen verminderde en het lichamelijk functioneren verbeterde ^52a.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
400-800 mg gestandaardiseerd droog extract per dag	Buikklachten, brandend maagzuur, diarree en irritatie in mond en keel

Onverzeepbare bestanddelen van soja en avocado

Onverzeepbare bestanddelen van soja en avocado (ASU) bestaan uit de gehydrolyseerde vetfractie, rijk aan plantensterolen, die uit avocado en soja wordt gewonnen ⁵³.

Dit extract kan helpen om afbraak van kraakbeen te voorkomen en herstel te bevorderen ⁵⁴.

Een onderzoek van 6 maanden beoordeelde de effecten van ASU bij vrouwen met artrose van het kaakgewricht. De deelnemers die ASU gebruikten hadden minder pijn, een betere kwaliteit van leven en gebruikten minder pijnstillers ⁵⁵.

In een onderzoek van 3 jaar bij patiënten met heupartrose remde ASU-suppletie de afname van de gewrichtsspleet en hielp daarmee de voortgang van de aandoening te vertragen ⁵⁶.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
300 mg per dag	Maagklachten, diarree, verstopping, hoofdpijn, huiduitslag en leverproblemen

Pycnogenol

Pycnogenol is een gepatenteerd extract uit de schors van de Franse zeeden (Pinus pinaster).

Het is gestandaardiseerd op 65-75% procyanidinen, een klasse van polyfenolen en flavonoïden zoals die voorkomen in blauwe bessen, wijn, druivenschillen, citrusvruchten en cacao. Hierdoor heeft het antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen die ook nuttig kunnen zijn om symptomen van artrose en pijn op korte termijn te verminderen ^{3, 57}.

In een onderzoek bij 33 mensen met ernstige artrose verlaagde pycnogenol (200 mg per dag) de ontstekingsmarkers na 3 weken ⁵⁸.

In een klinisch onderzoek bij 156 patiënten met artrose verminderde pycnogenol pijn, stijfheid en zwelling en verbeterde het de gewrichtsfunctie na 3 maanden suppletie ⁵⁹.

Pycnogenol (150 mg per dag) verminderde ook de pijn in een ander onderzoek bij 100 mensen met artrose na 3 maanden en maakte een lagere inname van pijnstillers mogelijk ⁶⁰.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
150-300 mg per dag	Duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid

Groenlipmossel

De groenlipmossel (Perna canaliculus (Gmelin, 1791)), ook bekend als Nieuw-Zeelandse groenlipmossel, is een traditioneel voedingsmiddel van de inheemse Maori aan de kust van Nieuw-Zeeland.

De mossel is een rijke bron van ontstekingsremmende omega-3-vetzuren , vooral eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA) ^{61, 62, 63}.

De mossel bevat ook chondroïtinesulfaat en kan ontstekingsremmend werken door enzymen en eiwitten te remmen die ontsteking en pijn veroorzaken ^{64, 65, 66, 67}.

Dankzij deze eigenschappen kan groenlipmosselextract ontsteking in de gewrichten verminderen, symptomen van artrose verlichten en gewrichtsstijfheid en pijn verbeteren ⁶⁸.

In de afgelopen jaren zijn meer onderzoeken uitgevoerd, maar de resultaten waren inconsistent of van lage kwaliteit ^{69, 70}.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
200-400 mg per dag	Vochtretentie, misselijkheid, maagklachten en allergie bij gevoelige personen. Niet geschikt voor veganisten

Rozenbottel

Rozenbottel is de vrucht van een wilde rozensoort die veel wordt gebruikt in fytotherapie en voedingssupplementen.

De vruchten — botanisch bekend als rozenbottels — zijn een uitzonderlijk rijke bron van natuurlijke vitamine C. Ze bevatten daarnaast tal van andere micro- en fytonutriënten, zoals carotenoïden en polyfenolen.

Een review van 24 onderzoeken vond dat suppletie met rozenbottels symptomen van artrose kan verlichten door oxidatieve stress en ontsteking in de gewrichten tegen te gaan ⁷¹.

In een andere review van 3 onderzoeken verminderde suppletie met rozenbottels gewrichtspijn bij mensen met osteoartritis aanzienlijk. Behandelde personen hadden bovendien twee keer zoveel kans om verbetering van artrosepijn te melden ⁷².

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
2,5 gram twee keer per dag	Maag-darmklachten zoals misselijkheid, diarree, dunne ontlasting en verstopping

Extract van passievruchtschil

Het hoge gehalte aan antioxidanten in de schil van passievruchten (Passiflora edulis) kan het extract krachtige ontstekingsremmende effecten geven en het tot een mogelijk effectief supplement bij artrose maken.

In een onderzoek bij 33 mensen met knieartrose verbeterde 150 mg extract van de schil van paarse passievruchten per dag de pijn, bewegingsvrijheid en lichamelijke functie aanzienlijk ⁷³.

Meer bevestiging is uiteraard nodig voordat dit supplement bij artrose kan worden aanbevolen.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
150 mg per dag	Niet bekend; maag-darmklachten zijn mogelijk

Carnitine

Volgens een review en meta-analyse van 8 onderzoeken bij in totaal 619 patiënten met artrose vermindert suppletie met carnitine de klinische tekenen en symptomen, ontstekingsmarkers, pijn en stijfheidsindicatoren effectief ⁷⁴.

Gebruikelijke Dosering	Mogelijke Bijwerkingen
1.000 mg per dag	Niet bekend; maag-darmklachten zijn mogelijk

Olie van de Indiase stekelboom

In een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek bij 60 deelnemers met knieartrose verminderde driemaal daagse plaatselijke toepassing van een spray met 9% etherische olie van Zanthoxylum rhetsa (Indiase stekelboom) gedurende 2 weken de kniepijn in vergelijkbare mate als een plaatselijke spray met 1% diclofenac ⁷⁵.

Komkommerextract

Volgens een review van 36 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken verbeterde extract van Cucumis sativus (komkommer) de pijnscores en functiescores aanzienlijk. Deze resultaten zijn echter gebaseerd op slechts twee kleine onderzoeken en moeten in grotere gerandomiseerde onderzoeken worden bevestigd ⁷⁶.