Wat is het?
Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam.
Het is het belangrijkste bestanddeel van bindweefsel, dat structuur en stevigheid geeft aan onder meer pezen, botten, ligamenten, huid en spieren 1.
De laatste jaren is collageen een populair supplement geworden om de huid en de gewrichten te ondersteunen.
Het eiwit zou daarnaast andere voordelen kunnen hebben, waaronder sterker haar en minder haaruitval.
Collageensupplementen kunnen broze nagels sterker maken. Mogelijk kunnen zij ook dun haar helpen om steviger uit te groeien 2.
Onderzoek naar de invloed van collageen op de haargroei is echter nog beperkt.
Waarvoor wordt het gebruikt?
Collageen kan zowel via inname als via uitwendige toepassing worden gebruikt voor de verzorging van het haar.
Topisch collageen in shampoo, conditioner of lotion kan tijdelijk meer volume geven. Het kan zich aan de haarschacht hechten en in de buitenste laag, de cuticula, doordringen, waardoor het haar dikker lijkt 3.
Bij orale inname zou collageen bij overmatige haaruitval en broos haar kunnen helpen door:
- de antioxidatieve werking;
- de aanvoer van aminozuren die nodig zijn voor de vorming van keratine.
Verschillende laboratoriumonderzoeken laten zien dat collageen, vooral collageen uit vis, een krachtige antioxidatieve werking kan hebben 4, 5, 6.
Deze werking kan de stamcellen van haarzakjes beschermen tegen schade door vrije radicalen en zou mogelijk ook vroegtijdige vergrijzing van het haar helpen beperken 7, 8.
Collageen bestaat vooral uit 3 niet-essentiële aminozuren: proline, glycine en hydroxyproline 1, 9, 10. Proline is tevens een belangrijk bestanddeel van keratine.
De inname van collageen levert het lichaam daarom bouwstoffen die het voor de haargroei kan gebruiken 11.
Werkt het?
Voordelen voor het haar
In een onderzoek bij 15 vrouwen met dunner wordend haar verbeterden na 180 dagen suppletie het haarvolume, de bedekking van de hoofdhuid, de glans en de dikte. Ook de hydratatie en gladheid van de huid namen toe 30.
Het onderzochte product bestond uit een gepatenteerd mengsel van haaien- en weekdierpoeder, een organische vorm van silicium uit Equisetum sp. en vitamine C uit acerola.
In andere onderzoeken leek orale suppletie met gehydrolyseerd collageen de haargroei te verbeteren en/of haaruitval te verminderen 31, 32. Het collageen werd echter gecombineerd met vitaminen, aminozuren en mineralen, waardoor het afzonderlijke effect niet kan worden vastgesteld.
Een supplement met gehydrolyseerd collageen (8 g), B-vitaminen en zink gaf bijvoorbeeld veelbelovende resultaten bij mensen met telogeen effluvium. Het onderzoek onder 340 deelnemers, voornamelijk vrouwen, liet zowel een objectieve afname van haaruitval als een door de deelnemers ervaren verbetering zien 32a.
In een studie bij 44 gezonde vrouwen van 39 tot 75 jaar leidde 2,5 g bioactieve collageenpeptiden per dag gedurende 16 weken tot een significante toename van de haardikte (+1,93 ± 0,42 μm), tegenover een afname met placebo (-0,99 ± 0,40 μm) 33.
Een andere gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie bij 130 personen onderzocht een supplement met gehydrolyseerd viscollageen (8 g per dag) en vitamine C (60 mg per dag).
Na 12 weken liet trichoscopie gemiddeld 11,0% minder schilfering van de hoofdhuid en 27,6% meer haren zien dan met placebo. De klinische beoordeling toonde bovendien een stijging van 31,9% in de score voor een gezond uitziende haardos 33a.
In een studie van 6 maanden bij 79 gezonde vrouwen na de menopauze verhoogde een combinatie van collageenpeptiden (5 g per dag), vitamine D3 (400 IE) en calcium (1 g per dag) de huidhydratatie (+23%) en elasticiteit (+8,52%) en verminderde zij de haaruitval met ongeveer 40% 33b. Er werden geen voordelen voor biomarkers van botgezondheid gevonden.
Er is meer onderzoek nodig om vast te stellen of deze mogelijke voordelen daadwerkelijk tot minder haaruitval en sterker haar leiden.
Wie collageen voor het haar wil proberen, kan meer collageenrijke voedingsmiddelen eten of een gericht supplement gebruiken, zoals X115® +PLUS.
Voordelen voor de huid
De meeste esthetische studies richtten zich op huidhydratatie en het verminderen van rimpels, doorgaans met positieve resultaten.
Voorbeelden:
- Bij 69 vrouwen verhoogde dagelijkse suppletie gedurende acht weken de huidelasticiteit 28.
- Bij 85 vrouwen verbeterde acht weken gehydrolyseerd collageen de hydratatie, elasticiteit en ruwheid van de huid 29.
- Een studie van 12 weken bij meer dan 1.000 volwassenen liet een toename van collageen in de huid zien en minder tekenen van huidveroudering 18.
- In een studie van 8 weken bij 69 vrouwen van 35 tot 55 jaar verbeterde dagelijkse suppletie de huidelasticiteit significant ten opzichte van placebo 1.
Dosering en gebruik
Voor huid en haar wordt doorgaans 2,5 tot 5 gram collageen per dag gedurende drie maanden gebruikt 3.
Voor een gerichtere werking kan collageen worden gecombineerd met:
- Serenoa repens, pompoenpitextract, lijnzaad of fyto-oestrogenen zoals soja-isoflavonen wanneer haaruitval samenhangt met androgenetische alopecie;
- zwavelhoudende aminozuren of gehydrolyseerde keratine om de haarschacht verder te versterken;
- mineralen zoals zwavel en ijzer en vitaminen zoals biotine;
- antioxidanten, met name proanthocyanidinen.
