INHOUDSOPGAVE
Wat is het?
Lactobionzuur is een disacharide die bestaat uit de verbinding van gluconzuur, een polyhydroxyzuur, met galactose (een suikermolecule).
Het is een wit poeder dat oplosbaar is in water.
Lactobionzuur is sterk hygroscopisch, wat betekent dat het veel water vasthoudt. Vanwege deze eigenschap en de krachtige antioxidatieve werking wordt het gebruikt om organen die bestemd zijn voor transplantatie tijdens het vervoer te beschermen.
Bij plaatselijke toepassing heeft lactobionzuur een gunstige antiverouderingswerking. Het werkt met name als een krachtig bevochtigingsmiddel, irriteert de huid niet en maakt de huid gladder en beter gehydrateerd.
Cosmetische formuleringen met lactobionzuur kunnen daarom worden gebruikt bij een droge huid die rood en jeukerig is.
Voordelen voor de huid
Lactobionzuur heeft een krachtige hydraterende werking op lange termijn, dankzij de aanwezigheid van 8 hydroxylgroepen.
Bij toepassing op de huid bevordert het een milde exfoliatie en de celvernieuwing door het keratinisatieproces te moduleren.
Na het aanbrengen vormt het vaak een dun oppervlakkig laagje. Door het hoge molecuulgewicht dringt het minder gemakkelijk in de huid dan kleinere alfahydroxyzuren. Tegelijkertijd zorgt deze langzamere en mildere opname ervoor dat het beter wordt verdragen door de gevoelige huid.
De polyhydroxyzuren lactobionzuur en gluconolacton hebben een exfoliërende werking die vergelijkbaar is met die van traditionele alfahydroxyzuren (citroenzuur, appelzuur, melkzuur en glycolzuur), maar zonder de bijbehorende bijwerkingen (irritatie en een branderig gevoel).
Lactobionzuur heeft bovendien een krachtige antioxidatieve werking en een opmerkelijke herstellende en wondhelende activiteit, die kenmerkend is voor galactose.
Galactose is een suiker die een belangrijke rol speelt bij de synthese en aggregatie van collageen en bij celmigratie.
De antioxidatieve activiteit van lactobionzuur hangt samen met de sterke chelerende eigenschappen en de remming van matrixmetalloproteïnasen (die collageen afbreken) 2. Zo beschermt het de huid ook tegen schade door overmatige blootstelling aan de zon.
Eigenschappen en cosmetische toepassingen
Lactobionzuur (INCI Lactobionic Acid) wordt van nature verkregen door oxidatie van lactose en wordt gebruikt bij de bereiding van cosmetische producten met een milde exfoliërende werking.
Het wordt ook vaak gebruikt in producten tegen huidveroudering en pigmentvlekken, als verhelderend bestanddeel en om de teint egaler te maken.
Het wordt gebruikt in concentraties tussen 2 en 15% en vormt een geschikt alternatief voor glycolzuur, omdat het geen irritatie of sensibilisatie veroorzaakt 3.
In een split-faceonderzoek lieten peelings met 10% en 30% lactobionzuur dezelfde werkzaamheid zien bij het verbeteren van de huidhydratatie na 8 behandelingen 4.
In een ander onderzoek verminderde plaatselijke toepassing van 8% lactobionzuur gedurende 12 weken de tekenen van huidveroudering in het gezicht. Daarnaast nam de bestaande huidirritatie significant af en namen de stevigheid en dikte van de huid significant toe 5.
Histologisch onderzoek liet bovendien een toename van glycosaminoglycanen en een afname van de activiteit van matrixmetalloproteïnase-9 zien (betrokken bij de afbraak van collageen en elastine) 5.
Een ander onderzoek onder 120 vrouwen vergeleek de hydraterende en elasticiteitsbevorderende effecten van lactobionzuur met die van amandelzuur (beide in een concentratie van 40% op de huid aangebracht, 5 keer, telkens met een interval van 14 dagen). Daarnaast volgden de deelnemers een regelmatig huidverzorgingsregime met een hydraterende crème.
Vergeleken met de controlegroep (alleen hydraterende crème) nam in beide groepen de huidelasticiteit toe, maar bij oudere vrouwen (50 tot 60 jaar) verbeterde de huidhydratatie alleen in de “lactobionzuurgroep” 5a.
Een andere belangrijke eigenschap is dat de integriteit van de epidermale barrière tijdens het gebruik van lactobionzuur behouden blijft. Daardoor is het ook geschikt voor de gevoelige huid, waaronder een huid met couperose 2.
In een onderzoek verlaagde een hydraterende crème met 10% lactobionzuur één uur na het aanbrengen de pH van de huid zonder irritatie te veroorzaken en zonder de huidbarrière aan te tasten 1.
Lactobionzuur wordt beschouwd als een veilig ingrediënt voor de gevoelige huid die gemakkelijk rood wordt.
Gebruik in voedingsmiddelen
Lactobionzuur is een interessant levensmiddelenadditief.
De Amerikaanse Food and Drug Administration heeft het in zoutvorm (calciumlactobionaat) goedgekeurd als levensmiddelenadditief (E399), als zoet smakend voedingszuur, functioneel additief voor dranken en middel om water in vlees vast te houden 6.
Lactobionzuur kan mogelijk worden gebruikt 7, 8:
- in de zuivelindustrie, waar het de zuurgraad van kaas en yoghurt kan verlagen en de rijping van kaas kan versnellen;
- in functionele dranken, als drager van calcium en vanwege de prebiotische eigenschappen;
- als smaakversterker;
- om de oxidatie van vetten en de daaruit voortvloeiende ranzigheid tijdens bewaring te voorkomen;
- om dankzij de hygroscopische eigenschappen tijdens bewaring het vochtgehalte van het product te behouden;
- bij de productie van puddingmixen, waar het klontering kan voorkomen en een betere dispersie kan bevorderen.
Gluconolacton heeft een zoete smaak en een lichtzure nasmaak.
Momenteel (mei 2024) heeft de Europese Unie het gebruik van lactobionzuur in voedingsmiddelen nog niet goedgekeurd.
Bij orale inname lijkt het rechtstreeks met lactose te concurreren, waardoor het prebiotische effecten heeft en bij hoge doseringen ongewenste effecten kan veroorzaken (winderigheid, diarree).
Wat de natuurlijke aanwezigheid in voeding betreft, kan Kaspischezeeyoghurt worden genoemd. Deze heeft eigenschappen die vergelijkbaar zijn met kefir en wordt veel geconsumeerd in Japan 9.
