INHOUDSOPGAVE
Chemische peeling en exfoliatie
De polyhydroxyzuren behoren tot de chemische exfolianten, die werken door de verbindingen tussen de epidermale cellen te verbreken.
Een chemische peeling is een dermocosmetische behandeling die helpt om de vernieuwing van de huid te stimuleren.
Daarvoor wordt gebruikgemaakt van bepaalde zure stoffen die in de oppervlakkige lagen van de huid doordringen en de verbindingen tussen de cellen van de opperhuid verbreken.
Door de oppervlakkigste huidlagen te exfoliëren:
- neemt de snelheid van de celvernieuwing toe;
- wordt de synthese van collageen en elastine gestimuleerd;
- wordt de opname vergemakkelijkt van andere werkzame stoffen die direct na de behandeling worden aangebracht.
Afhankelijk van de gebruikte chemische stof, de concentratie, de formulering en de inwerktijd kan de peeling oppervlakkiger of dieper zijn.
Soorten chemische exfolianten
Er bestaan drie belangrijke soorten chemische exfolianten. Het zijn allemaal zuren, maar sommige zijn milder en dringen minder diep door dan andere.
- De alfahydroxyzuren (AHA’s) omvatten citroenzuur, appelzuur, melkzuur en glycolzuur. Ze zijn vaak afkomstig uit fruit, maar kunnen ook synthetisch worden geproduceerd. Ze worden veel gebruikt om de helderheid en teint van de huid te verbeteren en hypergepigmenteerde vlekken te behandelen.
- De bètahydroxyzuren (BHA’s), zoals salicylzuur, zijn oplosbaar in olie. Daardoor kunnen ze gemakkelijker in de huid doordringen en verstopte poriën vrijmaken. Ze zijn ideaal voor een vette huid of een acnegevoelige huid.
- De polyhydroxyzuren (PHA’s) werken op een vergelijkbare manier als alfahydroxyzuren. PHA-moleculen zijn echter groter en kunnen daarom niet zo diep doordringen. Om die reden worden ze als minder irriterend en ideaal beschouwd voor de gevoelige huid, waaronder een huid met rosacea of atopische dermatitis 1.

Wat zeggen onderzoeken?
In een klinisch onderzoek van 12 weken werden producten met gluconolacton (PHA) vergeleken met producten met glycolzuur (AHA). Beide regimes hadden een duidelijke antiverouderingswerking op de huid, maar gluconolacton werd significant beter door de huid verdragen 2.
In een ander onderzoek onder 30 gezonde blanke vrouwelijke vrijwilligers van 25 tot 64 jaar met een gevoelige huid werden de effecten onderzocht van een cosmeticum met lactobionzuur en gluconolacton, verrijkt met amandelzuur, fytinezuur, caprylylglycol en Acetyl Hexapeptide-8.
Het serum werd zeer goed verdragen en leidde na 2 maanden behandeling — met 3 toepassingen per week — tot een significante afname van de ruwheid van de huid en de breedte van de rimpels, evenals tot een verbetering van de stevigheid en elasticiteit van de huid, zowel ten opzichte van placebo als ten opzichte van een serum met amandelzuur in de controlegroep.
Polyhydroxyzuren — structuur en werking
Binnen het brede terrein van de medische cosmetologie zijn polyhydroxyzuren naar voren gekomen als een mogelijk alternatief voor alfahydroxyzuren.
De meest gebruikte zijn momenteel:
- het lactobionzuur, dat bestaat uit een verbinding van gluconzuur en galactose;
- het gluconolacton, dat chemisch bestaat uit een lactonring die bij contact met vocht in de huid door hydrolyse gluconzuur kan vrijmaken.
Hoewel het chemisch verschillende moleculen zijn, delen ze enkele biologische eigenschappen die ze duidelijk onderscheiden van alfahydroxyzuren.
Hun structuur geeft deze stoffen:
- mildere exfoliërende eigenschappen en een minder invasieve werking dan alfahydroxyzuren;
- belangrijke hydraterende eigenschappen, die samenhangen met de hoge hygroscopiciteit van de chemische structuur. Gluconolacton en lactobionzuur hebben respectievelijk 4 en 8 hydroxylgroepen;
- lichte antioxidatieve eigenschappen, die bijdragen aan de antiverouderingswerking;
- een lichte wondhelende werking.
Daarom worden polyhydroxyzuren steeds vaker opgenomen in cosmetische producten met een exfoliërende en vooral een antiverouderingswerking.
Polyhydroxyzuren in cosmetica
Door hun combinatie van exfoliërende en hydraterende eigenschappen hebben polyhydroxyzuren een duidelijke plaats verworven in antiverouderingscosmetica.
Ze komen in concentraties van 2 tot 15% voor in producten tegen pigmentvlekken en producten voor de antiverouderingsgeneeskunde.
In sommige producten kunnen polyhydroxyzuren worden gecombineerd met alfahydroxyzuren om de exfoliërende werking te ondersteunen, of met antioxidatieve moleculen, zoals de vitaminen C en E, voor een beschermende en antiverouderingswerking.
Dankzij hun exfoliërende werking helpen polyhydroxyzuren om:
- oppervlakkige lijntjes en rimpels minder zichtbaar te maken;
- de huid stralender te maken;
- donkere vlekken te laten vervagen;
- littekens gladder en minder zichtbaar te maken;
- de collageensynthese, de aanmaak van hyaluronzuur en de doorbloeding te bevorderen;
- de opname van andere werkzame stoffen in cosmetica te verhogen.
Toepassingen van polyhydroxyzuren
Producten met polyhydroxyzuren worden vaak gebruikt als:
- antiverouderingsproducten;
- antirimpelproducten;
- antioxidatieve producten;
- exfoliërende producten;
- producten tegen pigmentvlekken en verhelderende producten;
- hydraterende en huidverstevigende producten.
Sommige onderzoeken tonen bovendien aan dat deze moleculen en de bijbehorende producten als aanvulling op minimaal invasieve medisch-esthetische behandelingen kunnen worden gebruikt om de esthetische effecten te versterken en te ondersteunen.
Polyhydroxyzuren zoals lactobionzuur en gluconolacton hebben een exfoliërende werking die vergelijkbaar is met die van traditionele alfahydroxyzuren — citroenzuur, appelzuur, melkzuur en glycolzuur — zonder de bijbehorende bijwerkingen, zoals irritatie en een branderig gevoel.
Voorzorgsmaatregelen
Hoewel polyhydroxyzuren duidelijk veiliger en minder invasief zijn dan alfahydroxyzuren, is grote voorzichtigheid geboden bij patiënten met auto-immuunziekten, een sterk verouderde of beschadigde huid of een verhoogde vatbaarheid voor infectieziekten.
Gebruik blijft gecontra-indiceerd bij patiënten die retinoïden oraal innemen of radiofarmaca gebruiken en bij mensen die aanleg hebben voor hypertrofische littekens of keloïden.
Na gebruik wordt geadviseerd blootstelling aan ultraviolette straling te vermijden, tenzij een hoge bescherming wordt gebruikt, omdat de huid gevoeliger wordt voor zonlicht.
Literatuur
- Chemical peels. Monheit GD. Skin Therapy Lett. 2004 Feb;9(2):6-11.
- Acute acidification of stratum corneum membrane domains using polyhydroxyl acids improves lipid processing and inhibits degradation of corneodesmosomes. Hachem JP, Roelandt T, Schürer N, Pu X, Fluhr J, Giddelo C, Man MQ, Crumrine D, Roseeuw D, Feingold KR, Mauro T, Elias PM. J Invest Dermatol. 2010 Feb;130(2):500-10
- Influence of chemical peeling on the skin stress response system. Kimura A, Kanazawa N, Li HJ, Yonei N, Yamamoto Y, Furukawa F. Exp Dermatol. 2012 Jul;21 Suppl 1:8-10
- Prevention of complications in chemical peeling. Anitha B. J Cutan Aesthet Surg. 2010 Sep;3(3):186-8.
- A polyhydroxy acid skin care regimen provides antiaging effects comparable to an alpha-hydroxyacid regimen. Edison BL, Green BA, Wildnauer RH, Sigler ML. Cutis. 2004 Feb;73(2 Suppl):14-
- The polyhydroxy acid gluconolactone protects against ultraviolet radiation in an in vitro model of cutaneous photoaging. Bernstein EF, Brown DB, Schwartz MD, Kaidbey K, Ksenzenko SM. Dermatol Surg. 2004 Feb;30(2 Pt 1):189-95; discussion 196





