Inleiding
Striae behoren ongetwijfeld tot de meest ontsierende — en helaas ook meest voorkomende — huidafwijkingen, vooral bij vrouwen.
Striae zijn atrofische laesies die na een aanvankelijke ontstekingsfase (die zelfs enkele maanden kan duren) overgaan in een parelmoerwit littekenstadium.
De plaats waar striae ontstaan is niet willekeurig. Ze volgen specifieke spannings- en splijtlijnen van het betreffende lichaamsgebied en komen vooral voor op bepaalde plaatsen, zoals de buik, de borsten, de billen, de dijen en de deltaspierregio.
Striae komen vooral voor bij vrouwen. Ze ontstaan vaak tijdens de puberteit, gemiddeld rond de leeftijd van 14 jaar, en kunnen later tijdens bepaalde levensfasen verergeren.
Oorzaken en risicofactoren
Hoewel striae een multifactoriële oorsprong hebben, zijn er verschillende goed gedocumenteerde risicofactoren voor het ontstaan ervan:
- gewichtsveranderingen, zowel gewichtstoename als gewichtsverlies, vooral wanneer deze sterk zijn of in korte tijd plaatsvinden;
- zwangerschap, met name bij vrouwen met een body mass index hoger dan 26 of een gewichtstoename van meer dan 15 kg tijdens de zwangerschap;
- hormonale veranderingen, zoals hypercortisolisme, dat voorkomt bij endocriene aandoeningen zoals de ziekte van Cushing en ook, zij het niet in een klinisch relevante vorm, bij obesitas;
- sportbeoefening met krachtige, herhaalde contracties of een snelle toename van de spiermassa;
- langdurige plaatselijke toepassing van corticosteroïden;
- de aanwezigheid van bepaalde auto-immuunziekten;
- ernstige ondervoeding als gevolg van aandoeningen zoals infectieziekten of neurologische ziekten.
Biologische kenmerken
Voor de ontwikkeling van een doeltreffende behandeling is een histologische en biologische karakterisering van de laesie noodzakelijk.
Ontwikkeling in de tijd
Zoals eerder beschreven, is een stria een laesie van de huid die begint als een ontstekingsproces en geleidelijk in littekenweefsel overgaat.
De biologische en histologische kenmerken van striae hangen daarom af van het ontwikkelingsstadium.
- Kort na het ontstaan wordt het aangetaste weefsel gekenmerkt door een sterke ontstekingsinfiltratie en een vroege, abnormale afzetting van elastische vezels.
- In latere fasen wordt de afzetting van elastische vezels veel duidelijker en ongeordender. Tegelijkertijd nemen het aantal en de stevigheid van de collageenvezels af en wordt de lederhuid ongeveer 50% dunner dan aanvankelijk.
In het beginstadium zijn striae meestal rood (of paars, roze en in zeldzamere gevallen donker), waarna ze in de loop van de tijd verbleken tot wit.
Biologische mechanismen
Hoewel de belangrijkste risicofactoren en histologische gevolgen van deze laesies min of meer bekend zijn, zijn de onderliggende biologische mechanismen nog niet volledig opgehelderd.
De meest aanvaarde hypothese is de aanhoudende aanwezigheid van een sterk cellulair katabolisme, waarschijnlijk bevorderd door een verhoogde productie van cortisol en door snelle veranderingen in het micromilieu van de huid ter hoogte van de lederhuid.
Aanhoudende ontstekingscytokinen zouden niet alleen ontstekingscellen aantrekken, maar ook een reeks processen activeren, waaronder de inductie van proteolytische enzymen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van collageenvezels in de lederhuid.
De lokale ontsteking en de actieve betrokkenheid van macrofagen en mestcellen zouden de normale vernieuwing van de lederhuid verstoren en zo de eerder beschreven histologische veranderingen bevorderen.
Ook de biosynthetische activiteit van de fibroblasten zou worden geremd en aangetast, met als gevolg een verminderde collageensynthese.
Op macroscopisch niveau zorgen deze biologische processen ervoor dat het door striae aangetaste huidgebied:
- uitgedroogd is;
- ontstoken is;
- histologisch is aangetast;
- functioneel is aangetast.
Kortom, de biologische processen achter striae lijken op een uiterst snel en plaatselijk proces van huidveroudering.
Complicaties
In de meeste gevallen zijn striae uitsluitend een cosmetisch probleem, maar ze kunnen wel een negatieve invloed hebben op de levenskwaliteit en het psychisch welzijn.
In zeldzamere gevallen kunnen striae gepaard gaan met complicaties, voornamelijk van dermatologische aard.
Erytheem, dermatitis, terugkerende jeuk, keloïdvorming, auto-immuunlaesies en pigmentafwijkingen behoren tot de meest voorkomende dermatologische complicaties die met striae samenhangen.
Bibliografie
- Incidence and Risk Factors of Striae Distensae Following Breast Augmentation Surgery: A Cohort Study Denis Souto Valente, Rafaela Koehler Zanella, Leo Francisco Doncatto, Alexandre Vontobel Padoin PLoS One. 2014; 9(5): e97493
- Physiological Striae Atrophicae of Adolescence with Involvement of the Upper Back Alexander K. C. Leung, Benjamin Barankin Case Rep Pediatr. 2013; 2013: 386094
- Risk factors for the development of striae gravidarum Hibah Osman, Nelly Rubeiz, Hala Tamim, Anwar H. Nassar Am J Obstet Gynecol. 2007 January; 196(1): 62.e1–62.e5.
- Skin signs in anorexia nervosa Renata Strumia Dermatoendocrinol. 2009 Sep-Oct; 1(5): 268–270


