Inleiding
Striae behoren tot de cosmetische huidafwijkingen die het uiterlijk het sterkst kunnen beïnvloeden.
Volgens verschillende auteurs komt deze onaangename huidafwijking, vooral bij het vrouwelijke geslacht, voor bij 40 tot 70% van de mensen. Striae kunnen de levenskwaliteit en het psychisch welzijn merkbaar beïnvloeden en soms zelfs normale sociale contacten bemoeilijken.
Hoewel er verschillende behandelingen bestaan, waarvan sommige redelijk effectief zijn, kan het volledig verdwijnen van striae nog niet worden gegarandeerd. Daarom vormt preventie het belangrijkste onderdeel van de aanpak van striae.
Om alle mogelijke preventieve strategieën goed te kunnen bepalen en begrijpen, is kennis van de histologische kenmerken en de aanwezige risicofactoren nodig. Zie hiervoor ook het inleidende artikel over striae.
Risicofactoren herkennen
Op sommige risicofactoren, zoals genetische aanleg en etniciteit, kan helaas noch preventief noch therapeutisch worden ingegrepen. Voor een passende preventieve strategie is het daarom belangrijk om de beïnvloedbare risicofactoren in elk individueel geval te herkennen.
In de volgende paragrafen wordt bij iedere specifieke risicofactor voor striae een passende preventieve maatregel beschreven.
Lichaamsgewicht
Het lichaamsgewicht en veranderingen daarin vormen een belangrijke risicofactor voor striae, maar zijn tegelijk een gebied waarop preventie vaak goed mogelijk is. Het is daarom raadzaam om:
- het lichaamsgewicht te controleren, vooral tijdens kwetsbare levensfasen zoals de adolescentie en zwangerschap;
- sterke gewichtsschommelingen, zowel gewichtsverlies als gewichtstoename, binnen korte tijd te vermijden;
- indien nodig gewichtsverlies samen met een voedingsdeskundige te plannen, om het ontstaan van huidafwijkingen zoals striae te helpen voorkomen.
Voeding
Ook voeding speelt een belangrijke rol bij de preventie van striae. Enerzijds helpt een evenwichtige voeding om het lichaamsgewicht goed te beheersen en abrupte gewichtsschommelingen te voorkomen; anderzijds moet zij een goede vochtbalans van lichaam en huid ondersteunen.
De voeding moet daarnaast alle aminozuren leveren die nodig zijn om de eiwitsynthese te ondersteunen, en voldoende vitaminen, mineralen en antioxidanten bevatten. Zo worden huidstructuren mede beschermd tegen schade door vrije zuurstofradicalen.
Het klassieke voorbeeld van het mediterrane voedingspatroon kan in dit opzicht nuttig zijn: het helpt zowel om aan de voedingsbehoeften te voldoen en tekorten te voorkomen die met huidafwijkingen kunnen samenhangen, als om voedingsoverschotten die tot obesitas kunnen leiden te vermijden.
Stress en leefstijl
Ook een ongezonde leefstijl kan bijdragen aan het ontstaan van striae. Het is aangetoond dat hypercortisolisme, dat niet alleen bij endocriene en metabole aandoeningen maar ook onder bepaalde stressvolle omstandigheden kan optreden, de kwaliteit van de lederhuid en de verdeling van collageenvezels aanzienlijk kan beïnvloeden en zo het risico kan verhogen.
Hetzelfde geldt voor pro-oxidatieve factoren, zoals sigarettenrook en verbrandingsproducten, die een grote oxidatieve belasting op de huid veroorzaken. Met het oog op de preventie van striae is het daarom raadzaam om de leefstijl zo veel mogelijk te verbeteren.
De huid als factor
Omdat striae in de lederhuid ontstaan, eerst als ontstekingsreactie en later als littekenvorming, is de huid zelf een van de belangrijkste aangrijpingspunten voor preventie.
Naast de systemische invloed van voeding en leefstijl en de gevolgen daarvan voor de huidgezondheid, zijn er ook specifiek dermatologische voorzorgsmaatregelen.
Om het ontstaan van striae te helpen voorkomen, is het raadzaam om:
- overmatige blootstelling aan ultraviolette straling en de onvermijdelijke gevolgen van huidveroudering door zonlicht te vermijden;
- een goede hydratatie van de huid te behouden, zo nodig met behulp van vochtbindende, hydraterende en beschermende cosmetica;
- dagelijks, vooral tijdens perioden met een hoger risico zoals zwangerschap of gewichtsverlies, en op gebieden waar striae vaak ontstaan zoals de buik, borsten en heupen, cosmetica op basis van plantaardige oliën, fragmenten van hyaluronzuur, vitaminen en antioxidanten aan te brengen.
Dergelijke producten kunnen de oppervlakkige lipidenfilm helpen versterken en de structuur van de lederhuid beschermen, waardoor de normale elasticiteit behouden of verbeterd kan worden.
Conclusies
De verschillende beïnvloedbare aspecten bieden een breed scala aan preventieve mogelijkheden.
Omdat de risicofactoren elkaar kunnen aanvullen, is het raadzaam om na identificatie van de belangrijkste factor alle nodige voorzorgsmaatregelen te nemen om de invloed ervan te beperken en de preventie ook op de overige mogelijke risicofactoren te richten.
Een brede preventieve aanpak kan helpen om het ontstaan van striae te voorkomen.
Bibliografie
- Stretch marks during pregnancy: a review of topical prevention. Korgavkar K, Wang F. Br J Dermatol. 2014 Sep 25. doi: 10.1111/bjd.13426
- The effect of olive oil and the Saj® cream in prevention of striae gravidarum: A randomized controlled clinical trial. Soltanipour F, Delaram M, Taavoni S, Haghani H. Complement Ther Med. 2014 Apr;22(2):220-5.
- Striae distensae: a comprehensive review and evidence-based evaluation of prophylaxis and treatment. Al-Himdani S, Ud-Din S, Gilmore S, Bayat A. Br J Dermatol. 2014 Mar;170(3):527-
- Dermatologic signs in patients with eating disorders. Strumia R. Am J Clin Dermatol. 2005;6(3):165-73


