Fytotherapie en Huidveroudering | Planten voor een Jongere Huid

Algemene Kenmerken

Hoewel onderzoekers zich al jarenlang actief bezighouden met het identificeren van nieuwe anti-verouderingsmoleculen, blijft huidveroudering een onvermijdelijk biologisch proces.

Zowel het fysiologische proces van cellulaire senescentie als de voortdurende blootstelling aan verouderingsbevorderende en pro-oxidatieve factoren, zoals ultraviolette straling en tabaksrook, tasten de integriteit van de huid geleidelijk aan.

Schade aan keratinocyten en, dieper in de huid, aan collageen en fibroblasten, veroorzaakt door ultraviolette straling en vrije zuurstofradicalen, leidt tot duidelijk zichtbare huidveranderingen, waaronder:

• het ontstaan van rimpels en huidgroeven;
• pigmentafwijkingen;
• afname van de huiddikte;
• verlies van glans en huidintegriteit;
• het ontstaan van plaatselijke ontstekingsreacties;
• functionele stoornissen van de huid;
• cellulaire transformatie.

De anti-aginggeneeskunde probeert deze processen te vertragen en de huid zowel esthetisch als functioneel intact te houden, met specifieke methoden en werkzame stoffen van natuurlijke of synthetische oorsprong.

Fytotherapie ter Ondersteuning van de Huid

De fytotherapie heeft de beginselen van de anti-aginggeneeskunde de afgelopen jaren breed omarmd en kan bijzonder nuttig zijn voor het ondersteunen en behouden van een gezonde huid.

Veel natuurlijke stoffen kunnen door verschillende huidlagen worden opgenomen en daar meerdere functies uitoefenen, waaronder een antioxiderende, cytoprotectieve, antitumorale en fotoprotectieve werking.

Het therapeutische en preventieve potentieel, in combinatie met de doorgaans goede verdraagbaarheid, heeft het gebruik van uiteenlopende plantaardige stoffen in de dermatologie en cosmetologie bevorderd.

Polyfenolen, triterpenen, carotenoïden en glycosiden zijn slechts enkele van de werkzame bestanddelen in deze planten die hun fytotherapeutische en dermatologische betekenis bepalen.

De invloed van fytotherapie binnen de anti-aginggeneeskunde blijkt uit het grote aantal planten dat vanwege een mogelijke beschermende werking op de huid is onderzocht. Tot de meest bestudeerde behoren:

• Aesculus hippocastanum: ook bekend als paardenkastanje, kan de huid helpen verstevigen door de collageenproductie door fibroblasten te verhogen. Verschillende onderzoeken wijzen erop dat deze plant de wondgenezing kan ondersteunen.
• Aloe vera: kan ontstekingsprocessen in de huid helpen verminderen en de expressie van metalloproteïnasen remmen. Deze enzymen zijn betrokken bij de afbraak van collageenvezels en daarmee bij verlies van huidstevigheid.
• Astragalus membranaceus: extracten kunnen polysachariden en flavonoïden bevatten die de matrix helpen beschermen tegen oxidatieve schade en de synthese van hyaluronzuur stimuleren, wat de rehydratatie van de huid kan bevorderen.
• Berberis aristata: een plant die veel in de ayurvedische geneeskunde wordt gebruikt. Topische toepassing kan erytheem door ultraviolette straling helpen verminderen en de collageensynthese beïnvloeden.
• Calendula officinalis: kan helpen de ontstekingsreactie na overmatige blootstelling aan ultraviolette straling te beheersen. De plant kan ontsteking, oedeem en erytheem bij zonnebrand helpen verminderen.
• Centella asiatica: een plant die rijk is aan triterpenen, saponinen en biologisch actieve moleculen zoals asiatinezuur en centelloside. De plant kan de collageensynthese en de driedimensionale organisatie van collageen ondersteunen, de membranen van fibroblasten stabiliseren en hun vitaliteit verbeteren, waardoor de natuurlijke glans en stevigheid van de huid worden bevorderd.
• Curcuma longa: kan de elasticiteit van de huid verbeteren en het risico op pigmentafwijkingen door fotoveroudering verminderen. De cosmetologische eigenschappen worden verder ondersteund door het vermogen om metalloproteïnasen te remmen en zo collageen en andere vezels in de dermis te helpen behouden.
• Hamamelis virginiana: wordt vanwege de adstringerende werking in de dermatologie gebruikt bij onder meer eczeem, zweren, erytheem en andere ontstekingsaandoeningen. De plant kan ook van nut zijn bij atopische dermatitis en bij het voorkomen van huidschade door overmatige blootstelling aan ultraviolette straling.
• Magnolia obovata: kan een cellulaire signaalroute remmen die betrokken is bij het activeren van ontstekingsprocessen en zo sommige gevolgen van overmatige blootstelling aan uv-straling beperken.
• Panax ginseng: is rijk aan uiteenlopende werkzame stoffen en kan de expressie van enzymen met een afbrekende werking, zoals metalloproteïnasen, helpen reguleren. Zo kan het bijdragen aan het behoud van collageen in de dermis. Dezelfde plant kan ook de activering van verschillende ontstekingsprocessen remmen.
• Vitis vinifera: heeft een sterke antioxiderende werking dankzij de aanwezigheid van talrijke flavonoïden en antioxiderende vitaminen, zoals vitamine C en vitamine E. De plant kan de huid helpen beschermen tegen schadelijke oxidatieve verbindingen en de cellulaire integriteit van fibroblasten en keratinocyten ondersteunen.

Overwegingen

De vele natuurlijke middelen met potentiële antiverouderingseffecten verklaren de belangstelling voor fytotherapie als mogelijke antiverouderingsaanpak. Voor een verantwoord gebruik van deze planten is echter meer onderzoek nodig, vooral klinisch onderzoek waarin de werkelijke werkzaamheid en veiligheid, ook op lange termijn, zorgvuldig worden beoordeeld.

Fytotherapie kan tegenwoordig, samen met andere belangrijke maatregelen zoals voeding en leefstijl, een eerstelijnsbenadering vormen voor healthy aging: gezond en evenwichtig ouder worden.

Bibliografie