Wat is het?
Een "jukbeenfiller" is een behandeling uit de esthetische geneeskunde waarbij plaatselijk één of meer stoffen met een vullende werking worden geïnjecteerd.
Het doel is het volume rond de jukbeenderen te vergroten en te modelleren. Dit gebied vormt de welving van de wang.
Een jong gezicht heeft doorgaans meer volume in het midden van het gezicht en duidelijk gevormde jukbeenderen. Met het ouder worden verliest dit gebied volume doordat de botdichtheid afneemt en de gezichtshuid dunner wordt.
Dermale fillers zijn een eenvoudige en relatief veilige manier om de contouren en het volume van de jukbeenderen en wangen te herstellen.
Het resultaat, de tijd voordat het zichtbaar wordt en de duur ervan hangen af van het gebruikte vulmiddel.
Dermale fillers zijn over het algemeen een goed alternatief voor patiënten die meer definitie van jukbeenderen en wangen wensen, maar geen invasievere behandeling willen, zoals een implantaat of vettransplantatie, ook wel lipofilling genoemd.
Hoe werken ze?
Het woord filler is afgeleid van het Engelse to fill, oftewel vullen.
De klassieke werking van een filler is inderdaad vullend. Het gaat om een fysiek effect waarbij de geïnjecteerde stof rechtstreeks of indirect volume aan het weefsel geeft.
Hyaluronzuur trekt bijvoorbeeld grote hoeveelheden water aan, vormt een volumineuze gel en vergroot zo het volume van de jukbeenderen.
Naast dit fysieke effect werken sommige soorten fillers in meer of mindere mate via andere mechanismen.
Polymelkzuurfillers en fillers met calciumhydroxylapatiet ontlenen hun werking bijvoorbeeld aan de ontstekingsreactie die zij in het lichaam veroorzaken.
Deze reactie stimuleert de aanmaak van collageen in de lederhuid, waardoor het volumetekort wordt opgevuld.
Het fysieke vullende effect is vrijwel onmiddellijk zichtbaar, terwijl een verhoogde collageenproductie enkele maanden nodig heeft om zich volledig te ontwikkelen.
Soorten fillers
Voor het vergroten van de jukbeenderen worden doorgaans diepe fillers gebruikt.
Dit zijn vulmiddelen met een hoge dichtheid die in de diepe lederhuid worden geïnjecteerd.
Hyaluronzuurfillers
Hyaluronzuurfillers ondersteunen de lederhuid door hun hygroscopische werking en de daaruit voortvloeiende waterretentie.
Hyaluronzuur heeft daarnaast een hydraterend effect, dat gunstig kan zijn voor de verouderende gezichtshuid, en een biostimulerende werking. Fragmenten van hyaluronzuur lijken de activiteit van fibroblasten te stimuleren, waardoor meer collageen, elastine en hyaluronzuur wordt aangemaakt.
Voor de jukbeenderen worden meestal sterk gecrosslinkte hyaluronzuurfillers met een hoge dichtheid gebruikt, soms aangeduid als "hyaluronzuurparels".
Deze fillers geven direct volume en worden doorgaans jaarlijks opnieuw geïnjecteerd om het resultaat te behouden.
De benodigde hoeveelheid per wang hangt af van het gezichtsvolume, dat wordt beïnvloed door leeftijd, gewicht en erfelijke aanleg.
Polymelkzuurfillers
Zoals vermeld vergroot een polymelkzuurfiller de jukbeenderen niet door rechtstreeks volume toe te voegen.
Het fysieke effect dat direct na de injectie zichtbaar is, verdwijnt snel. In de daaropvolgende weken stimuleert polymelkzuur echter de fibroblasten en daarmee de aanmaak van nieuw collageen.
Onderzoeken hebben al 6 weken na de injectie een toename van de huiddikte laten zien. Voor duidelijk zichtbare veranderingen kan echter 3-5 maanden nodig zijn.
Vaak zijn herhaalbehandelingen nodig: in totaal 2-4 sessies met telkens zes weken ertussen.
Het voordeel is dat het effect van polymelkzuur 2-3 jaar kan aanhouden.
Polymelkzuur kan als bijwerking knobbeltjes veroorzaken. Door nieuwe preparaten en de ervaring van de arts is dit risico kleiner geworden.
Ook bij hyaluronzuur bestaat een risico op knobbeltjes, vooral wanneer het sterk gecrosslinkt is, zoals bij fillers voor de jukbeenderen. In dat geval kan de arts de verdikkingen oplossen met een injectie van hyaluronidase.
Bij sommige patiënten kan een combinatie van hyaluronzuur en polymelkzuur zowel een direct als een langdurig resultaat geven.
Hydroxylapatietfillers
Hydroxylapatietfillers lijken qua werkingsmechanisme en mogelijke bijwerkingen op polymelkzuurfillers; hun effect houdt doorgaans 1 tot 2 jaar aan.
Ze worden beschouwd als langwerkende, niet-permanente vulmiddelen met een hoge biocompatibiliteit, omdat hydroxylapatiet een mineraal is dat van nature voorkomt in menselijke botten en tanden.
Een product zoals Radiesse bevat microsferen van calciumhydroxylapatiet (CaHA), gesuspendeerd in een draaggel van natriumcarboxymethylcellulose, water en glycerine. Daardoor kunnen de deeltjes gemakkelijk op de injectieplaats worden afgegeven.
Na de injectie verdwijnt de draaggel geleidelijk en wordt deze vervangen door groeiend zacht weefsel. CaHA fungeert daarbij als een steunstructuur en veroorzaakt een milde lichaamsvreemdereactie die de productie van collageen en elastine stimuleert.
Net als bij polymelkzuur kan het effect niet worden teruggedraaid. Men moet wachten totdat het vanzelf afneemt.
Polymethylmethacrylaatfillers
Deze fillers bevatten doorgaans microsferen van polymethylmethacrylaat, gesuspendeerd in gedenatureerd of biotechnologisch geproduceerd rundercollageen.
Van de volumetoename wordt 20% toegeschreven aan het fysieke effect van de PMMA-microsferen en 80% aan de groei van lichaamseigen bindweefsel in de ruimte rond de microsferen.
Omdat de microsferen te groot zijn om door fagocytose te worden afgebroken, zijn ze permanent en kan het effect niet worden teruggedraaid.
Vanwege het gebruik van rundercollageen is een huidtest nodig; bij ongeveer 3% van de mensen komt overgevoeligheid voor.
Polyacrylamidefillers
Polyacrylamide, of PMA, werkt via een volledig ander mechanisme dan andere semipermanente fillers. Het effect houdt lang aan en het materiaal wordt zeer langzaam afgebroken.
Het is een sterk hydrofiel molecuul dat grote hoeveelheden water kan opnemen, binden en vasthouden, waardoor een gel ontstaat.
Kosten
De kosten hangen af van meerdere factoren, vooral van het type filler en de hoeveelheid die nodig is om de jukbeenderen te corrigeren.
Reken doorgaans op een bedrag van 1.000 tot 3.000 euro.
Hyaluronzuurbehandelingen worden veruit het vaakst toegepast, gevolgd door polymelkzuur, dat iets duurder is.
Hoe verloopt de behandeling?
Om de jukbeenderen meer volume te geven, injecteert de arts het gekozen vulmiddel op strategische plaatsen.
Vooraf wordt de huid zorgvuldig gereinigd en gedesinfecteerd. Daarna wordt op de te behandelen zones een verdovende crème aangebracht.
De behandeling vindt doorgaans plaats onder plaatselijke verdoving, met een kleine lidocaïne-injectie. Veel preparaten bevatten al een verdovingsmiddel, al heeft dit enige tijd nodig om te werken.
Het toedienen van plaatselijke verdoving kost extra tijd en vertraagt de behandeling, maar maakt deze wel comfortabeler.
De arts tekent het behandelgebied af. De exacte injectieplaatsen hangen af van de individuele behoeften en anatomie van de patiënt en van de ervaring en voorkeur van de arts.
De injecties worden meestal met een naald of canule ongeveer 1 centimeter onder het oog gegeven. De naald wordt bij de binnenste ooghoek ingebracht en vervolgens naar buiten toe teruggetrokken, volgens de zogenoemde retrograde techniek.
Andere injecties worden in de jukbeenwelving gegeven, het gebied dat met "hoge jukbeenderen" wordt geassocieerd, en rond de ogen om een symmetrisch volume te creëren.
Injecties kunnen op verschillende dieptes worden geplaatst om een gelaagde, aan de basis bredere, heuvelvormige volumetoename te maken die het natuurlijke jeugdige volume nabootst.
Nadat kleine hoeveelheden filler op de gewenste plaatsen zijn aangebracht, modelleert de arts het materiaal met de handen om het gelijkmatig te verdelen.
De behandeling verloopt vrij snel en kan tot 30 minuten duren, afhankelijk van de behoefte en van het al dan niet injecteren van een verdovingsmiddel.
Tenzij de arts anders adviseert, mag het behandelde gebied daarna niet worden aangeraakt, gewreven of gemasseerd. Om druk op de wangen te voorkomen kan de arts ook aanraden tijdelijk niet op de zij te slapen.
Na enkele weken kan een controleafspraak plaatsvinden om het resultaat te beoordelen en zo nodig kleine correcties uit te voeren.
Bijwerkingen
Veelvoorkomende bijwerkingen zijn lichte roodheid, zwelling en kleine blauwe plekken in het behandelde gebied.
Bij sommige patiënten kunnen de wangen pijnlijk of gevoelig zijn.
Deze klachten zijn meestal kortdurend. In zeldzame gevallen kunnen zwelling en roodheid tot twee weken aanhouden.
Contra-indicaties
De belangrijkste contra-indicaties voor fillers ter vergroting van de jukbeenderen zijn:
- zwangerschap of borstvoeding;
- een aangetoonde allergie voor het te injecteren vulmiddel;
- collageenziekten;
- stoornissen van de bloedstolling;
- neiging tot het vormen van keloïden;
- beschadigde huid in het behandelgebied.
