Colloïdaal Collageen | Wat Is Het en Waarom Werkt Het Niet?

Wat is het?

Colloïdaal collageen is een product dat bestaat uit zeer kleine collageendeeltjes die in een vloeistof zweven.

Het wordt doorgaans aangeboden en aangeprezen als cosmetisch product of als supplement om de schoonheid van de huid te verbeteren.

Er zijn colloïdale collageenproducten op de markt met concentraties van 1.000-1.500 ppm (delen per miljoen). Dit betekent dat het collageengehalte 1-1,5‰ (promille) bedraagt.

Met andere woorden: deze producten bevatten 1 tot 1,5 gram collageen per liter. Dat is een uiterst geringe hoeveelheid, aangezien collageensupplementen in onderzoeken werkzaam bleken bij doses van ten minste 2,5 gram per dag.

Wat is een colloïde?

Een colloïde, of colloïdaal systeem, is een bijzonder mengsel waarin een stof zeer fijn verdeeld aanwezig is. Het bevindt zich tussen een oplossing, een fysisch homogeen mengsel, en een dispersie, een bezinkbare suspensie of heterogeen mengsel.

Veel alledaagse materialen zijn colloïden, waaronder melk, mayonaise, boter, room, eiwit, mist, rook, schuim en lijm.

Wat is collageen?

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het bindweefsel van het lichaam, waaronder botten, kraakbeen, spieren, pezen, gewrichtsbanden en huid.

In de huid helpt collageen de integriteit, elasticiteit en vernieuwing te waarborgen.

Collageenvezels vormen het raamwerk voor elastine, dat de huid elastisch houdt, en voor hyaluronzuur, dat vocht vasthoudt en zo bijdraagt aan de hydratatie van de huid.

Collageen helpt daardoor de hydratatie, elasticiteit en stevigheid van een jonge huid te behouden en gezichtsrimpels te verminderen.

Het blijkt bovendien de gezondheid van de gewrichten te ondersteunen.

Waarvoor wordt het gebruikt?

Fabrikanten van colloïdaal collageen beweren dat deze formulering, waarbij het eiwit fijn verdeeld in een vloeistof zweeft, een hogere biologische beschikbaarheid biedt dan traditioneel collageen.

Volgens deze fabrikanten zou colloïdaal collageen ‘de beste en meest doeltreffende vorm zijn om collageen in te nemen en op te nemen’.

De voordelen van traditioneel collageen zouden daardoor sterker zijn.

Waarom werkt het niet?

Als supplement

Vooraf: de vertering van collageen

Vanuit voedingsoogpunt moet rekening worden gehouden met het volgende:

• collageen is een eiwit en moet als zodanig worden verteerd voordat het kan worden opgenomen, ongeacht de vorm waarin het zich bevindt, dus ook wanneer het colloïdaal, opgelost of in poedervorm is;
• een gezond spijsverteringsstelsel kan collageen goed verteren, althans het collageen dat in supplementen wordt gebruikt;
• de verteerbaarheid neemt verder toe wanneer collageen vooraf wordt gehydrolyseerd, dus gedeeltelijk verteerd, zoals bij de meeste supplementen;
• bij de vertering ontstaan korte reeksen bioactieve aminozuren die na opname de collageenproductie in het lichaam stimuleren en ondersteunen.

Waarom het niet werkt

Zoals in de inleiding is uitgelegd, is de collageenconcentratie in colloïdale collageenproducten zo laag dat zij verwaarloosbaar is.

Deze producten bevatten gemiddeld slechts 1-1,5‰ (promille) collageen.

Er zou daarom ten minste 2-3 liter per dag van deze producten nodig zijn om de collageenhoeveelheden te bereiken die in onderzoeken zijn getest.

Een aanbevolen dosering van slechts 10-20 verstuivingen colloïdaal collageen per dag, gelijk aan 1-2 ml, is dan ook moeilijk serieus te nemen.

Zulke kleine hoeveelheden collageen kunnen geen betekenisvolle voordelen voor het lichaam opleveren en zijn nooit in onderzoeken getest.

Concentratie colloïdaal collageen	Aanbevolen hoeveelheid product	Werkelijk ingenomen hoeveelheid collageen
1.200 ppm	10 verstuivingen (1 ml)	~ 1,2 mg (een dosis die ongeveer 2.000 keer lager is dan de benodigde dosis)

Let op: in de literatuur zijn enkele onderzoeken te vinden naar de werkzaamheid van natief collageen type 2 in lage doses van 10-40 mg per dag.

Dit intacte type collageen verschilt van het gehydrolyseerde collageen in de meeste supplementen en ook van colloïdaal collageen. Het werkt via een ander mechanisme en lijkt nuttig te zijn voor het verminderen van gewrichtsontsteking bij artrose of reumatoïde artritis ^{1, 2, 3, 4, 5}.

Welk collageen werkt wel?

Verschillende onderzoeken hebben laten zien dat supplementen met gehydrolyseerd collageen kunnen helpen om huidveroudering te vertragen en rimpels en droogheid te verminderen ^{6, 7, 8, 9}.

Bijvoorbeeld:

• in één onderzoek hadden vrouwen die gedurende 8 weken dagelijks een supplement met 2,5-5 gram collageen gebruikten minder last van een droge huid en een significant betere huidelasticiteit dan vrouwen die het supplement niet gebruikten ⁸;
• in een ander onderzoek hadden vrouwen die gedurende 12 weken dagelijks een supplement met 5 gram gehydrolyseerd viscollageen en antioxidanten dronken een beter gehydrateerde huid en significant minder diepe rimpels dan de controlegroep ⁷.

Gehydrolyseerd collageen kan ook helpen ontsteking te bestrijden, de beweeglijkheid van de gewrichten te verbeteren en pijn te verminderen ¹⁰.

In een onderzoek ervoeren 73 sporters die gedurende 24 weken dagelijks 10 gram vloeibaar collageen van varkens- of runderoorsprong gebruikten, een significante afname van gewrichtspijn tijdens het lopen en in rust ¹¹.

In een ander onderzoek bij 250 mensen met knieartrose verbeterde 10 gram gehydrolyseerd collageen per dag gedurende 6 maanden het comfort van het kniegewricht significant ¹².

Een onderzoek liet zien dat gehydrolyseerd viscollageen, 720 mg gedurende 15 dagen en daarna 360 mg gedurende nog eens 15 dagen, doeltreffend en veilig is voor de behandeling van acute pijn en stijfheid bij knieartrose en kan helpen het gebruik van pijnstillers te verminderen ¹³.

Als cosmetisch product

Collageen dat op de huid wordt aangebracht, ongeacht het medium waarin het zich bevindt, zoals een emulsie of colloïde, wordt door zijn hoge molecuulgewicht niet door de huid opgenomen.

Plaatselijke toepassing van colloïdaal collageen is daarom vrijwel nutteloos voor antiverouderingsdoeleinden: het dringt niet in de huid en zorgt alleen voor oppervlakkige hydratatie.

De beste manier om de collageenproductie in de huid te stimuleren is daarom deze eiwitstof via een collageensupplement in te nemen.

Als alternatief zijn korte, biologisch actieve aminozuurketens ontwikkeld die in de huid kunnen doordringen en de collageensynthese kunnen stimuleren.

Voorbeelden van deze ‘collageenstimulatoren’ in moderne antirimpelcrèmes zijn Matrixyl® (Palmitoyl Tripeptide), Palmitoyl Tripeptide-3/5 (SYN®-COLL) en Palmitoyl Tripeptide-38.