Cryolipolyse | Resultaten, Kosten en Bijwerkingen

Wat is het?

Cryolipolyse is een behandeling uit de esthetische geneeskunde waarmee plaatselijk vet door middel van kou kan worden verminderd.

Cryolipolyse is een niet-invasief alternatief voor liposuctie: de behandeling beschadigt de huid en omliggende weefsels niet, veroorzaakt geen pijn, laat geen littekens achter en maakt het mogelijk om de normale activiteiten onmiddellijk te hervatten.

Tijdens cryolipolyse zorgen lage temperaturen ervoor dat de vetten in de vetcellen kristalliseren. Dit leidt tot cellyse en een geleidelijke afvoer van het opgeslagen vet.

De patiënt kan de eerste afname van vetweefsel al na 3 weken waarnemen; duidelijkere resultaten worden meestal na 1 tot 4 maanden zichtbaar.

Bij cryolipolyse wordt een speciaal apparaat gebruikt dat specifieke lichaamszones behandelt en vetcellen beschadigt zonder de andere anatomische structuren in het behandelde gebied aan te tasten.

Na de behandeling kunnen in het behandelde gebied tijdelijk roodheid en een verhoogde gevoeligheid optreden. Deze verdwijnen binnen enkele uren.

Waarvoor wordt het gebruikt?

Een gezond voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging helpen om overtollig gewicht te verliezen, maar zijn niet altijd voldoende om hardnekkige vetophopingen te verwijderen.

In zulke gevallen kunnen niet-invasieve of minimaal invasieve medische technieken voor lichaamscontouring uitkomst bieden, zoals mesotherapie, cryolipolyse en intralipotherapie. Daaronder valt ook cryo-slurry, waarbij een mengsel van ijsdeeltjes in een biocompatibele vloeibare suspensie rechtstreeks in het doelvetweefsel wordt geïnjecteerd.

Voor wie is het geschikt?

Cryolipolyse is vooral geschikt voor plaatselijke vetophopingen en mag niet worden beschouwd als een methode om algemeen overgewicht te behandelen.

Cryolipolyse is niet bedoeld voor patiënten met obesitas, maar kan goed werken bij mensen met plaatselijke vetophopingen en weinig of geen schommelingen in het lichaamsgewicht.

De resultaten van cryolipolyse zijn dan ook het duidelijkst bij patiënten met bescheiden plaatselijke vetophopingen en minder goed bij patiënten met obesitas ¹.

Behandelde probleemzones

Cryolipolyse is geschikt voor lichaamszones met plaatselijke vetophopingen die moeilijk met alleen voeding en lichaamsbeweging te verminderen zijn.

De behandeling wordt vooral toegepast om buikvet te verminderen en plaatselijke vetkussentjes op de flanken, rug, binnen- en buitenzijde van de dijen, knieën en rijbroekzone aan te pakken.

Cryolipolyse kan plaatselijke vetophopingen behandelen ter hoogte van:

de boven- en onderbuik;
de binnen- en buitenzijde van de dijen;
de flanken, of love handles;
de armen;
de kin, of onderkin;
de bh-rand en rugplooien;
de onderrug;
het gebied onder de billen, of banana roll;
de peritrochantere gebieden, of rijbroekzone;
de binnenzijde van de knie.

Het CoolSculpting-apparaat is momenteel door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) goedgekeurd voor de behandeling van de dijen, buik, flanken, boven- en onderrug, bovenzijde van de dijen/onderzijde van de billen, bovenarmen en het submentale gebied. Voor dit laatste gebied heeft de FDA de goedkeuring uitgebreid tot verbetering van het uiterlijk van verslapt submentaal weefsel.

Bij off-labelgebruik is gebleken dat cryolipolyse ook succesvol kan worden toegepast bij patiënten met gynaecomastie of pseudogynaecomastie en om de buikspieren beter te definiëren en zichtbaar te maken ^{2, 3}.

Hoe werkt het?

Cryolipolyse is gebaseerd op het feit dat lipiderijk weefsel gevoeliger is voor kou dan het omliggende, waterrijke weefsel, zoals de opperhuid, lederhuid en spieren. Dit weefsel bevat veel water.

Vetweefsel is minder sterk doorbloed. Bovendien hebben vetten een hoger vriespunt dan water, wat zichtbaar is wanneer oliën bij lage temperaturen kristalliseren.

Door de gecontroleerde afkoeling tijdens cryolipolyse vormen zich ijskristallen in de vetcellen.

Deze kristallisatie veroorzaakt celschade, gevolgd door een spontane en geleidelijke lysis van de vetcellen. De cellen worden gefagocyteerd en het opgeslagen vet komt vrij.

Cryolipolyseapparatuur is ontwikkeld om uitsluitend vetcellen te behandelen, zonder andere anatomische structuren in het gebied te beschadigen. De technologie veroorzaakt evenmin letsel aan de zenuwen en botten in de behandelde zone.

Waar blijft het vet?

Het door cryolipolyse “bevroren” vet begint na drie dagen zijn vitale functies te verliezen.

In de daaropvolgende 15-60 dagen worden de inactieve cellen opgenomen door witte bloedcellen (macrofagen), als onderdeel van de natuurlijke reactie van het lichaam op beschadiging.

De necrotische celresten worden op natuurlijke wijze via het lymfestelsel afgevoerd.

Ook het vet wordt door de lymfecirculatie opgenomen en naar de lever vervoerd, waar het wordt gemetaboliseerd om energie te produceren.

De lipiden die voorheen in de adipocyten zaten, worden binnen ongeveer 4 maanden na de behandeling gemetaboliseerd en uit het lichaam verwijderd. In het behandelde gebied kan de vetlaag met ongeveer 20-26% afnemen. De eerste klinische resultaten kunnen echter al 1 maand na de behandeling zichtbaar zijn ².

Resultaten

Hoeveel vet verdwijnt er?

Deze technologie heeft aangetoond het volume van onderhuids vet na één behandeling met maximaal 25% te kunnen verminderen ⁴.

In een onderzoek uit 2009 bij tien personen die cryolipolyse ondergingen, werd in het behandelde gebied een afname van de vetlaag vastgesteld:

20,4% na 2 maanden;
25,5% na 6 maanden ⁵.

Een overzicht meldt dat de resultaten sterk variëren afhankelijk van de behandelzone en de onderzoeksopzet, maar dat de gemiddelde afname van vetweefsel in het behandelde gebied tussen 14,67% en 28,5% ligt ⁶.

Tevredenheid

In een recenter retrospectief multicentrisch onderzoek vertoonde 86% van 518 personen verbetering ⁷.

Cryolipolyse was het meest doeltreffend op de buik, rug en flanken. Uit een tevredenheidsvragenlijst bleek dat 73% van de patiënten tevreden was en 82% cryolipolyse aan een vriend zou aanbevelen.

In een verslag over klinische en commerciële ervaringen met cryolipolyse waren slechts 6 van 528 patiënten ontevreden over het klinische resultaat; 4 van deze 6 patiënten waren na een tweede behandeling wel tevreden ⁸.

Hoe lang blijven de resultaten behouden?

De resultaten van cryolipolyse zouden blijvend moeten zijn, omdat vetcellen die door de kou zijn vernietigd niet opnieuw worden gevormd.

Wanneer iemand na de behandeling echter aanzienlijk aankomt, kan er opnieuw vet ontstaan in het behandelde gebied of de behandelde gebieden.

In een kleine casestudy met 2 personen liet fotodocumentatie zien dat de vetafname 2 en 5 jaar na de behandeling behouden bleef, ondanks schommelingen in het lichaamsgewicht ⁹.

Kosten

De kosten van cryolipolyse worden bepaald door de grootte en ligging van het behandelgebied en door het gewenste resultaat.

Voor kleine gebieden, zoals de bovenbuik of kin, is een kleinere applicator nodig en zijn de kosten relatief beperkt (500-800 euro).

Voor grotere gebieden, zoals de buik, is een grotere applicator nodig en kunnen de kosten oplopen tot 1.500 euro.

De gemiddelde kosten van een behandeling van meerdere zones kunnen hoger zijn dan 2.000 euro.

Behandeling

Cryolipolyseapparaten, zoals CoolSculpting, hebben doorgaans verwisselbare applicators voor verschillende behandelzones. Elke applicator bevat thermo-elektrische koelplaten en meestal ook een vacuümsysteem.

Deze combinatie houdt het doelweefsel stevig vast, helpt het te bevriezen en vermindert de bloedstroom in het te behandelen gebied.

Een ander apparaat, Polarys, werkt met afwisselende verwarmings- en koelcycli. De gedachte hierachter is dat kristallen daardoor sneller ontstaan en vetcellen vervolgens sneller worden vernietigd ¹⁰.

De recente introductie van een injecteerbare vorm van cryolipolyse (cryo-slurry) biedt nieuwe mogelijkheden om koudegeïnduceerde vetreductie toe te passen. Hierbij wordt met een naald en spuit een mengsel van ijsdeeltjes in een biocompatibele vloeibare suspensie rechtstreeks in het doelvetweefsel geïnjecteerd.

Voorbereiding

Voor cryolipolyse zijn geen bijzondere voorbereidingen nodig.

Het is alleen aan te raden het te behandelen gebied zorgvuldig te reinigen en geen crèmes of andere cosmetische producten aan te brengen.

Tijdens de behandeling

Het cryolipolyseapparaat heeft handstukken met verschillende vormen en afmetingen, die bedoeld zijn voor specifieke lichaamszones.

De patiënt blijft op een behandeltafel liggen.

Voordat het apparaat wordt ingeschakeld, legt de arts of assistent op het behandelgebied een kompres dat is doordrenkt met een speciale verkoelende gel.

Vervolgens plaatst de behandelaar een applicator van silicone op de zone. Deze werkt als een grote zuignap en trekt de te behandelen vetplooi naar binnen, zodat het behandelgebied goed op het apparaat aansluit.

Daarna koelt het apparaat het huidoppervlak gecontroleerd af tot een temperatuur van -5/-8°C.

Na ongeveer 45 minuten wordt de applicator verwijderd en wordt het behandelde gebied gereinigd. Het ziet er op dat moment vervormd uit en voelt koud aan.

Een nieuwere vorm van cryolipolyse wisselt lage temperaturen af met verwarmingscycli, waardoor lipiden in de adipocyten gemakkelijker kristalliseren ¹¹. Deze techniek wordt cryolipolyse met thermisch contrast genoemd.

Onmiddellijk na de behandeling kan de arts het behandelde gebied masseren. Men vermoedt dat deze directe massage de resultaten verbetert door de reperfusieschade te vergroten ¹².

Is het pijnlijk?

Tijdens cryolipolyse kunnen patiënten een trekkend gevoel, prikken, tintelingen en intense kou ervaren. Over het algemeen wordt de procedure goed verdragen en zijn verdoving en pijnstillers niet nodig.

Ook de massage na de behandeling kan enig ongemak veroorzaken.

Een andere relatief vaak voorkomende klacht is vertraagd optredende pijn, die 2 weken na de procedure begint en meestal zonder behandeling verdwijnt.

Na de behandeling

Aan het einde van de cryolipolyse, die ongeveer 40 minuten per zone duurt, voelt het behandelde gebied aanvankelijk compacter en steviger aan en is het licht rood.

Wanneer de temperatuur in de daaropvolgende minuten weer normaal wordt, verdwijnen deze verschijnselen snel.

Slechts in sommige gevallen blijven lichte pijn, plaatselijke gevoelloosheid en een gering oedeem bestaan. Ook deze klachten verdwijnen binnen enkele dagen.

Omdat ook de huidzenuwen door de plaatselijke afkoeling worden beïnvloed, meldt de meerderheid van de patiënten tijdelijk minder gevoel op de behandelplaats. Dit is omkeerbaar en verdwijnt spontaan binnen 6-8 weken ¹³.

Na cryolipolyse kunnen de dagelijkse activiteiten onmiddellijk worden hervat.

Aantal behandelingen

Tijdens een sessie kan slechts één zone tegelijk worden behandeld.

Afhankelijk van de dikte van het vetweefsel en de gewenste vetreductie kunnen één of twee behandelingen met een tussenpoos van 2-4 maanden voldoende zijn.

Herhaalde behandelingen van hetzelfde gebied moeten minimaal 8 weken uit elkaar liggen, zodat het ontstekingsproces kan verdwijnen ¹⁴.

Wanneer meerdere zones moeten worden behandeld, kunnen de sessies met een tussenpoos van 15 dagen worden gepland.

De arts bepaalt welke timing en intervallen tussen de verschillende sessies worden aanbevolen.

Hoewel één behandeling op de flanken goede resultaten kan opleveren, zijn voor de rug en de binnen- en buitenzijde van de dijen vaak meer dan twee behandelingen nodig ⁸.

Contra-indicaties

Cryolipolyse is doorgaans gecontra-indiceerd bij mensen:

met leverproblemen, omdat een goed functionerende lever nodig is om de door cryolipolyse beschadigde vetcellen af te voeren;
met het syndroom van Raynaud;
met een pacemaker of een ander hartimplantaat;
met ernstige diabetes.

Andere contra-indicaties kunnen zijn ¹⁵:

koude-urticaria of een allergische reactie op kou;
cryoglobulinemie of paroxismale koudehemoglobinurie;
hypoproteïnemie;
coagulopathie of overmatige bloedingen en blauwe plekken;
gebruik van bloedverdunnende geneesmiddelen;
zwangerschap of borstvoeding;
koorts;
een ernstige infectie;
littekens of een hernia in het te behandelen gebied;
een huidaandoening in het te behandelen gebied, zoals een open wond, uitgebreide huidlaesies door eczeem of dermatitis, actieve psoriasis, of een overgevoelige of kwetsbare huid in de behandelzone;
chronische aandoeningen met functionele gevolgen, zoals hart-, lever- en/of nierfalen;
auto-immuunziekten op dermatologisch of reumatologisch gebied, zoals SLE met huidverschijnselen, sclerodermie of het syndroom van Sjögren;
perifere neuropathieën door een auto-immuunziekte, zoals multiple sclerose, metabole aandoeningen, zoals ernstige diabetes, infecties of toxische neuropathie;
gebruik van geneesmiddelen die het immuunsysteem beïnvloeden en een verminderde afweer, zoals bij hiv;
diepe veneuze trombose, tromboflebitis of actieve spataderen;
een cosmetische of medische ingreep in het behandelgebied, of nog onvolledige genezing daarvan, in de 6 maanden vóór de behandeling;
een voorgeschiedenis van kanker, een actieve of recent behandelde maligniteit waarvoor geneesmiddelen worden gebruikt;
voorstadia van huidkanker of tumoren in het behandelgebied;
behandeling met synthetische fillers, zoals silicone, in of naast het geplande behandelgebied.

Bijwerkingen

De verwachte bijwerkingen zijn minimaal en blijven doorgaans beperkt tot tijdelijke roodheid en gevoelloosheid.

Het behandelde gebied kan enkele uren na afloop beurs, gezwollen en rood zijn. In uitzonderlijke gevallen kunnen door het vacuüm kleine bloeduitstortingen ontstaan.
Ook kunnen veranderingen in de gevoeligheid optreden, zoals tintelingen en gevoelloosheid, die tot 8 weken kunnen aanhouden.
Andere gemelde gewaarwordingen zijn intense jeuk, tintelingen, gevoeligheid bij aanraking, pijn in het behandelde gebied en een beurs gevoel.

Andere mogelijke bijwerkingen zijn ¹⁵:

een ongelijkmatige vermindering van de behandelde zone, waardoor een deuk in het silhouet ontstaat;
vermoeidheid met een koortsig gevoel, die ongeveer 24 uur kan aanhouden;
pijn in het behandelde gebied gedurende 7 tot 10 dagen, eventueel met ontsteking;
in uitzonderlijke gevallen flauwvallen, oppervlakkige beschadiging door bevriezing en tijdelijke postinflammatoire hyperpigmentatie in het behandelde gebied.

Paradoxale adipose hyperplasie (PAH)

In zeer zeldzame gevallen kan cryolipolyse het volume van vetcellen in de behandelde lichaamsdelen vergroten.

Deze aandoening, paradoxale adipose hyperplasie (PAH), is een zeldzame bijwerking van cryolipolyse.

In de weken na de procedure wordt het behandelde gebied dan groter in plaats van kleiner. Er ontstaat een pijnloze, duidelijk vergrote, stevige en scherp begrensde massa onder de huid.

Deze bijwerking treft minder dan 1% van de patiënten ¹⁶. De meeste van hen kiezen vervolgens voor een alternatieve behandeling, zoals traditionele liposuctie.

Een multicentrisch overzicht uit 2021 van 2114 patiënten die samen 8.658 cryolipolysecycli ondergingen, meldde dat negen patiënten (0,43%) PAH ontwikkelden ¹⁷.