INHOUDSOPGAVE
Wat is HIFU?
HIFU is de afkorting van High Intensity Focused Ultrasound, oftewel hoogintensieve gefocuste echografie.
Zoals de naam aangeeft, is HIFU een niet-invasieve of minimaal invasieve behandeling die berust op de uitzending van een bundel geluidsgolven die voor het menselijk oor niet hoorbaar zijn.
De energie van de ultrageluidsgolven wordt door de weefsels opgenomen en veroorzaakt moleculaire trillingen, waardoor warmte ontstaat en de temperatuur in het brandpunt snel stijgt.
Waarvoor wordt het gebruikt?
Door de eigenschappen van de ultrasone bundel, zoals intensiteit en golflengte, aan te passen, kunnen verschillende biologische reacties worden opgewekt.
In de esthetische geneeskunde is het doel van HIFU bijvoorbeeld om gerichte warmte op te wekken in de diepe lagen van de dermis, zodat de celactiviteit en daarmee de aanmaak van collageen en proteoglycanen wordt gestimuleerd.
Andere medische disciplines gebruiken HIFU voor de behandeling van goedaardige en kwaadaardige gezwellen.
Daarbij wordt een krachtigere ultrasone bundel gebruikt, die de temperatuur tot boven 80 °C verhoogt gedurende een zeer korte periode van ongeveer 3 seconden. Dat is voldoende om focale coagulatienecrose van het doelweefsel te veroorzaken.
Doordat de ultrageluidbundel nauwkeurig wordt gefocust, blijven de omliggende gezonde weefsels intact en wordt alleen de afwijking vernietigd.
HIFU wordt dan ook gebruikt voor de behandeling van kanker in verschillende organen, waaronder de lever, alvleesklier, prostaat, nieren, borst en baarmoeder.
HIFU is ook onderzocht als niet-invasieve methode om acute bloedingen onder controle te brengen, omdat het de temperatuur snel kan verhogen en weefselstolling kan veroorzaken 19, 20, 21.
HIFU en schoonheid
Binnen de esthetiek kan HIFU-technologie worden gebruikt voor de behandeling van:
- Rimpels en fijne lijntjes: voorhoofdsrimpels, kraaienpootjes, rimpels rond de ogen, neus-lippenplooien en rimpels rond de mond.
- Verslapping en verminderde spierspanning: spierzwakte, verslapping na gewichtsverlies, een slappe kin en wangen, verslapping van borsten en armen en hangende oogleden.
- Onregelmatige huidtextuur: een ruwe en verouderde huid.
- Plaatselijke vetophopingen: vetkussentjes, lovehandles, vetophopingen op armen en benen en buikvet.
- Cellulite: cellulite en een sinaasappelhuid.
Hoe werkt het?
Soorten apparaten
Net als andere technieken uit de anti-aginggeneeskunde, zoals laser, intense pulsed light en radiofrequentie, dankt HIFU zijn werking aan het gericht afgeven van thermische energie in de diepe huidlagen.
De hoge selectiviteit heeft geleid tot de term MFU, oftewel microgefocuste echografie: een techniek waarbij sterk gefocuste ultrageluidbundels een specifieke huidlaag treffen.
Afhankelijk van de behoefte kunnen deze apparaten gericht verschillende huidlagen behandelen, zoals de dermis op 1,5 mm, de diepe dermis op 3,0 mm of het onderhuidse weefsel op meer dan 4,5 mm diepte. Ook fibromusculaire lagen zoals het SMAS kunnen worden bereikt, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in huiddikte tussen lichaamszones en patiënten 5.
- Op 4,5 mm diepte wordt de energie doeltreffend en nauwkeurig aan het SMAS afgegeven, wat een onmiddellijke samentrekking van het collageen veroorzaakt en de daaropvolgende regeneratie en remodellering ervan bevordert.
- Op 3,0 mm diepte richt de behandeling zich vooral op de afbraak van onderhuids vetweefsel, waarna macrofagen de inhoud van de afgebroken vetcellen opruimen.
- Op 2,0 mm diepte werkt de behandeling in de dermis. Ze stimuleert de regeneratie van collageen, verzacht fijne lijntjes, verkleint de poriën en verfijnt de huid.
In de medisch-esthetische sector zijn verschillende ultrasone apparaten voor huidverjonging verkrijgbaar.
Tot de bekendste behoren Ultraformer ® III, het Ulthera System ® (MFU-V), Ultraskin ® en Doublo ®.
De verschillende apparaten kunnen onder meer verschillen in:
- de diepte die kan worden bereikt door de frequentie en het vermogen van de ultrageluidbundel aan te passen;
- de dichtheid van de brandpunten, dus hoe dicht de ultrageluidbundels bij elkaar liggen;
- de grootte van het behandelgebied;
- de mogelijkheid om het behandelde gebied al dan niet met echografie in beeld te brengen, zodat de energie in de juiste laag wordt afgegeven en het gewenste resultaat kan worden bereikt.
Hoe werken ze?
Huidverjonging
De ultrasone golven van het apparaat dringen diep in de huid door en helpen de regeneratie van collageen te stimuleren.
Voor huidverjonging worden de dermis en, nog dieper, het SMAS behandeld. Het SMAS ligt tussen het bovenliggende vet en de onderliggende mimische spieren.
Wanneer de ultrageluidsgolven het doelweefsel bereiken, veroorzaken ze moleculaire trillingen, waardoor warmte ontstaat en de temperatuur snel stijgt.
Zo ontstaan kleine verwarmingspunten onder de huid op vooraf bepaalde diepten, waar temperaturen van ongeveer 60-70 °C worden bereikt 8.
De temperatuurstijging laat het collageen samentrekken, waardoor de huid steviger wordt.
Daarnaast stimuleert de biologische beschadiging van het collageen in de daaropvolgende weken de aanmaak en vernieuwing ervan. Hierdoor verbetert de huidtextuur en neemt huidverslapping af.
Meer collageen resulteert in een stevigere huid met minder rimpels 1.
Behandeling van vetophopingen
Zoals beschreven kan het HIFU-apparaat aan de behoefte worden aangepast door de energie en frequentie in te stellen, waardoor de ultrageluidsgolven op verschillende diepten kunnen inwerken.
In tegenstelling tot laser en radiofrequentie kan HIFU bijvoorbeeld zo worden ingesteld dat het de hypodermis bereikt.
Dit is nuttig wanneer het doel is om vetophopingen te behandelen. De ultrageluidenergie breekt dan vetcellen af (lipolyse), waardoor hun vetinhoud vrijkomt.
De kleine vetdruppeltjes worden vervolgens naar de lever vervoerd en daar gemetaboliseerd om energie te produceren.
Werkt het?
Resultaten bij huidverjonging
HIFU is een snelle, pijnloze en niet-invasieve behandeling voor mensen die de medische en financiële belasting van een chirurgische facelift willen vermijden.
HIFU is uiteraard geen wondermiddel tegen veroudering.
Over het algemeen werkt de behandeling het best bij mensen ouder dan 30 jaar met lichte tot matige huidverslapping.
Mensen met een door de zon beschadigde huid of een sterk slappe huid kunnen meerdere sessies nodig hebben voordat zij resultaat zien.
Oudere mensen met uitgebreidere lichtveroudering, ernstige huidverslapping of sterk hangende huid zijn minder geschikte kandidaten en kunnen een chirurgische facelift nodig hebben.
Wat zeggen de onderzoeken?
Een onderzoek uit 2017 onder 32 Koreaanse deelnemers liet zien dat HIFU na 12 weken de huidelasticiteit aanzienlijk verbeterde ter hoogte van de wangen, de onderbuik en de dijen 2.
In een groter onderzoek onder 93 mensen zag 66% van de met HIFU behandelde deelnemers na 90 dagen een verbetering van het uiterlijk van gezicht en hals 3.
In een ander onderzoek beschreef 94% van de deelnemers bij een controle na 3 maanden een verbetering van de huid. De esthetische verbetering hield volgens hetzelfde onderzoek minstens 6 maanden aan 4.
Volgens een overzichtsonderzoek naar microgefocuste echografie voor huidversteviging vertoonde 92% van de patiënten 90 dagen na de behandeling verbetering 4.
De verbetering was licht bij 47% van de patiënten en matig bij 36%. Dit laatste percentage steeg tot 52% op 180 dagen na de behandeling, wat erop wijst dat de voordelen zich tot de derde maand blijven ontwikkelen.
Slechts een kleine minderheid van de patiënten (<7%) vertoonde “geen verandering” of een “verslechtering”.
De maximale voordelen van HIFU worden doorgaans 3 tot 6 maanden na de laatste behandeling waargenomen 1.
Resultaten bij lipolyse
HIFU-lipolyse is een lichaamscontourbehandeling voor plaatselijke vetophopingen die niet reageren op lichaamsbeweging en voeding.
Er zijn gegevens die het gebruik van ultrasone cavitatie ondersteunen als niet-invasief alternatief voor chirurgische liposuctie 1.
De ideale kandidaat heeft een normaal gewicht of licht overgewicht (BMI lager dan 30), beweegt recreatief en eet gezond.
De behandeling kan kleine hardnekkige vetophopingen doeltreffend verminderen die ondanks deze leefstijl aanwezig blijven. Ze is niet geschikt voor mensen die veel gewicht willen verliezen.
Bij zeer grote vetvolumes verdient een chirurgische liposculptuur of liposuctie de voorkeur.
Een klein onderzoek uit 2019 testte de werkzaamheid van ultrasone cavitatie bij 50 vrouwen met overgewicht. De helft volgde alleen een caloriearm dieet; de andere helft combineerde hetzelfde dieet met lichaamscontourbehandelingen op basis van radiofrequentie en ultrageluid.
Na 5 weken vertoonden de vrouwen die ultrasone cavitatie hadden gekregen een afname van de vetmassa. Opmerkelijk genoeg verloren zij niet meer lichaamsgewicht dan de andere groep, maar wel meer lichaamsvet 1.
Een ander klein onderzoek uit 2007 vond vergelijkbare resultaten bij 30 mensen die voor lichaamscontouring met ultrasone cavitatie werden behandeld.
Bij alle deelnemers nam de vetmassa na drie behandelingen af en aan het einde van het onderzoek was het vetgebied één tot drie centimeter kleiner. Ook bleek dat de deelnemers geen gewicht, maar alleen vet hadden verloren 1.
Prijs
De kosten van een HIFU-sessie hangen af van de plaats en de omvang van het behandelde gebied.
Als richtprijs kost een gerichte gezichtsbehandeling ongeveer 200-250 euro per sessie en een behandeling van de buik of dijen ongeveer 350-400 euro.
Afhankelijk van de situatie kunnen meerdere sessies nodig zijn, gewoonlijk 2-5 sessies met telkens 7-28 dagen ertussen.
Uitgebreide behandelingen of behandelingen met specifieke apparatuur, zoals Ultherapy ®, kunnen daardoor in totaal 1.000-2.000 euro of meer kosten.
Bijwerkingen
HIFU wordt doorgaans goed verdragen.
Tijdens de sessie kan enig ongemak optreden, bijvoorbeeld kleine elektrische prikkels of een licht stekend gevoel. Lokale verdoving is meestal niet nodig.
Onmiddellijk na de behandeling kan het behandelde gebied wat rood of gezwollen zijn. Dit neemt in de volgende uren geleidelijk af. Een licht tintelend gevoel kan enkele weken aanhouden.
Na de behandeling kunnen de normale activiteiten onmiddellijk worden hervat.
Vanwege dit snelle herstel en de korte behandeltijd van 30 tot 90 minuten, afhankelijk van het gebied, wordt HIFU soms een “lunchpauzelift” genoemd.
Contra-indicaties
HIFU wordt niet aanbevolen bij infecties of open huidletsels in het doelgebied, ernstige of cystische acne en metalen implantaten in het behandelgebied.
Overmatige huidverslapping en obesitas (BMI > 30) gelden als relatieve contra-indicaties voor ultrasone behandeling.
Dit komt doordat positieve resultaten doorgaans afnemen naarmate de huidverslapping en BMI toenemen 4.
Andere mogelijke contra-indicaties zijn:
- Een pacemaker of metalen prothesen;
- Een verzwakt immuunsysteem;
- Zwangerschap of borstvoeding;
- Een hoog risico op keloïden;
- Gezwellen of infecties;
- Tatoeages in het te behandelen gebied;
- Epilepsie;
- Stollingsstoornissen.





