Wat is het?
Hyaluronzuur is een mucopolysacharide dat wijd verspreid voorkomt in de weefsels en lichaamsvloeistoffen. Het is vooral in grote hoeveelheden aanwezig in de gewrichtsvloeistof rond de gewrichten, in het glasachtig lichaam van het oog en in de huid 1.
Omdat hyaluronzuur zeer stroperig is en vocht vasthoudt, vergemakkelijkt het de beweging van gewrichten, helpt het de normale vorm van de oogbol te behouden en hydrateert het de huid.
Dankzij al deze eigenschappen is hyaluronzuur een steeds populairder supplement geworden.
Verschillende onderzoeken hebben in de loop der jaren aangetoond dat het nuttig kan zijn om:
- de huidhydratatie te verbeteren, waardoor kleine mimiekrimpels worden opgevuld en minder zichtbaar kunnen worden 3, 4, 5, 6;
- de gezondheid van de gewrichten te ondersteunen door kraakbeen te beschermen tegen degeneratieve processen door slijtage en veroudering en bij lichte artrose pijn te helpen verminderen en de beweeglijkheid te verbeteren 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17.
Vertering en opname
Algemeen
Hyaluronzuur is een polysacharide met een hoog molecuulgewicht uit de familie van de glycosaminoglycanen.
Omdat het een ‘suiker’ met een zeer complexe structuur is, kan oraal ingenomen hyaluronzuur niet rechtstreeks door het lichaam worden opgenomen.
Sommige polysachariden, zoals zetmeel uit voeding, worden door spijsverteringsenzymen afgebroken tot enkelvoudige suikers die vervolgens kunnen worden opgenomen. Het menselijk lichaam maakt echter geen spijsverteringsenzymen aan die hyaluronzuur kunnen afbreken.
Daarom wordt op sommige websites beweerd dat de darm alleen hyaluronzuur met een laag molecuulgewicht kan opnemen. Deze bewering is echter niet juist.
Om de kwestie vanaf het begin duidelijk te maken, geldt het volgende 18, 19:
- oraal ingenomen hyaluronzuur, vooral met een hoog molecuulgewicht, kan niet doeltreffend door het menselijke spijsverteringsstelsel worden afgebroken;
- het kan daarentegen wel worden afgebroken of gehydrolyseerd door darmbacteriën die hyaluronidasen produceren;
- de menselijke darm kan hyaluronzuur met een laag molecuulgewicht opnemen, evenals hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht nadat het door darmbacteriën is gehydrolyseerd. Daarom kan de opname mogelijk verbeteren wanneer hyaluronzuur met probiotica wordt gecombineerd;
- na opname wordt hyaluronzuur via het bloed naar bindweefsels, zoals de huid, vervoerd;
- in deze weefsels activeert hyaluronzuur de stofwisseling van fibroblasten en stimuleert het de aanmaak van hyaluronzuur, collageen en andere bestanddelen van de extracellulaire matrix.
De combinatie van hyaluronzuur en probiotica kan daarom een uitstekende manier zijn om de voordelen voor uiterlijk en gezondheid optimaal te benutten 19a.
Het supplement X115+PLUS4 bevat twee vormen van hyaluronzuur, met een laag en een hoog molecuulgewicht: één van biotechnologische oorsprong en één afkomstig uit gehydrolyseerd kippencollageen, gecombineerd met twee probiotische stammen, Bacillus subtilis natto en Bacillus coagulans.
Invloed van het molecuulgewicht
Een in-vitro-onderzoek met Caco-2-cellen, die als model voor de menselijke darmepitheelbarrière dienen, liet zien dat hyaluronzuur met een molecuulgewicht van meer dan 100 kDa nauwelijks wordt opgenomen.
De hoeveelheid hyaluronzuur die door Caco-2-cellen wordt opgenomen, neemt daarentegen toe wanneer het molecuulgewicht daalt tot 5–70 kDa 20.
Zoals hierboven vermeld, hebben andere onderzoeken aangetoond dat ook hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht doeltreffend als supplement kan worden gebruikt.
Na inname wordt het gefragmenteerd of gehydrolyseerd door specifieke enzymen, de hyaluronidasen, die worden geproduceerd door de darmflora 21, 22.
Na deze ‘vertering’ worden de hyaluronzuurfragmenten opgenomen en kunnen zij zich ophopen in de huid, de gewrichten en andere weefsels.
Zo bleek in een onderzoek dat hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht van 1.000 kDa zich na orale toediening aan ratten en honden ophoopte in bindweefsels 24.
De onderzoekers stelden bovendien vast dat radioactiviteit eerder in de weefsels dan in het bloed verscheen. Dit wijst erop dat hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht de weefsels bereikte via een transportsysteem buiten de bloedbaan, waarschijnlijk via de lymfe.
Gedeeltelijk gehydrolyseerd hyaluronzuur met een molecuulgewicht onder 100 kDa lijkt vooral in de blindedarm te worden opgenomen en via de bloedbaan door het lichaam te worden verspreid. Fracties met een molecuulgewicht van 100 kDa of hoger zouden daarentegen vooral naar het darmgeassocieerde lymfeweefsel en vandaar naar het bloed worden vervoerd 3, 25.
Invloed van probiotica
De geslachten Lactobacillus en Bifidobacterium worden genoemd als voorbeelden van darmbacteriën die een belangrijke rol spelen bij de opname van hyaluronzuur 23. Deze bacteriegroepen omvatten bovendien bekende probiotica met belangrijke voordelen voor de menselijke gezondheid.
In een onderzoek met een in-vitromodel van de menselijke darmbarrière werd een combinatie van hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht en Bifidobacterium longum novaBLG1 onderzocht. Deze combinatie verhoogde de opname van hyaluronzuur met ongeveer 30% ten opzichte van hyaluronzuur alleen en met 82% ten opzichte van natriumhyaluronaat alleen 23a.
Onderzoek en werkzaamheid
Dieronderzoek
In een onderzoek bij ratten met 3 verschillende soorten radioactief gemerkt hyaluronzuur was ongeveer 50% van de vormen van 10 en 100 kDa en 80% van de vorm van 450 kDa 5 minuten na inname in de lever aanwezig 26.
Ook werden fracties van hyaluronzuur met een lager molecuulgewicht in de urine aangetroffen. Dit wijst op niet-enzymatische fragmentatie van hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht.
Een ander onderzoek vond verhoogde hyaluronzuurwaarden in het serum na orale toediening aan paarden. In hetzelfde onderzoek was het therapeutische effect op kreupelheid groter bij orale dan bij intraveneuze toediening 27.
In een onderzoek waarbij gemerkt hyaluronzuur van 1.000 kDa oraal aan ratten werd toegediend, werd ongeveer 90% van de ingenomen hoeveelheid door het lichaam opgenomen en bereikte bijna 3% de huid 24, 28.
Vervolgens werd 80% van de metabolieten van hyaluronzuur uitgescheiden via de urine en de uitgeademde lucht, terwijl de resterende 10% in het lichaam achterbleef.
Onderzoek bij mensen
Kawada en medewerkers concludeerden dat hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht van 300 en 800 kDa, oraal toegediend in doses van 120 en 200 mg per dag gedurende 6 weken, bescherming bood tegen een droge huid en fotoveroudering 30.
Na 2 weken was het vochtgehalte van de huid echter alleen significant toegenomen in de groep die hyaluronzuur van 300 kDa kreeg.
Andere onderzoeken vonden voordelen met hyaluronzuur van 900 kDa 32, 33, 34.
In andere onderzoeken werd hyaluronzuur van 80 kDa gebruikt 35, 36. Een ander onderzoek vond voordelen met een vorm van 300 kDa 37, terwijl nog een ander onderzoek de voordelen aantoonde van een supplement met hyaluronzuur van 2,5 kDa 38.
Andere gepatenteerde supplementen bevatten een mengsel van hyaluronzuur met een laag en hoog molecuulgewicht 38.
Een alternatief werkingsmechanisme
Volgens andere onderzoeken kan oraal ingenomen hyaluronzuur ook voordelen opleveren die niet afhankelijk zijn van opname en latere ophoping in de weefsels.
Het zou zich in het bijzonder binden aan receptoren op de epitheelcellen van de darm. Deze binding zou een reeks reacties op gang brengen, waaronder de aanmaak van ontstekingsremmende cytokinen, zoals IL-10, waardoor de pijn zou afnemen. Het effect werd aangetoond met hyaluronzuur van 900 kDa 39.
