Rimpels Voorkomen | Wat U Wel en Niet Moet Doen

Hoe Ontstaan Rimpels?

Huidveroudering is een fysiologisch proces dat vaak wordt versneld door ongunstige gewoonten.

Een van de belangrijkste uitingen van dit proces is het geleidelijk ontstaan van rimpels op delen die sterk aan licht worden blootgesteld, zoals het gezicht, de hals en de handen.

Rimpels zijn meestal lineaire, blijvende groeven in de huid. Ze kunnen verschillen in diepte en gaan vaak samen met andere huidproblemen, zoals pigmentverschillen, een droge huid en schilfering.

Het ontstaan van rimpels berust op ingrijpende veranderingen die de normale histologische en fysisch-chemische eigenschappen van zowel de extracellulaire matrix als de cellulaire component aantasten.

Deze veranderingen omvatten:

het geleidelijke verlies van collageenvezels;
de vorming van dwarsverbindingen tussen de verschillende matrixvezels;
het dunner worden van de lederhuid;
geleidelijke uitdroging;
een verminderde normale celfunctie van fibroblasten en keratinocyten;
structurele en metabole schade door reactieve zuurstofsoorten;
het ontstaan van auto-immuunreacties.

Wat U NIET Moet Doen

De eerste stap om de huid gezond en jong te houden, is preventie.

Talrijke studies hebben inmiddels duidelijk gemaakt dat bepaalde prikkels huidveroudering kunnen versnellen. Tegelijkertijd hebben ze praktische aanwijzingen opgeleverd om dit proces te helpen beheersen.

Voor de preventie van rimpels gelden onder meer de volgende basisadviezen:

1) Vermijd Overmatige Blootstelling aan de Zon

Het verband tussen blootstelling aan uv-straling en structurele en functionele veranderingen van de huid is goed vastgesteld.

Blootstelling aan uv-straling kan verantwoordelijk zijn voor maximaal 80% van de zichtbare tekenen van veroudering ¹.

Het belangrijkste is overmatige blootstelling en zonnebrand te vermijden. Zonlicht heeft namelijk ook voordelen, te beginnen met de aanmaak van vitamine D. Een groot deel van de bevolking, vooral ouderen, heeft daar tegenwoordig een tekort aan.

Verschillende studies naar orale vitamine D hebben gewezen op een mogelijk beschermend effect tegen huidkanker, wat verband houdt met de antiverouderingseffecten ^{2, 3}.

Zonnebrand is in verband gebracht met een verdubbeling van het risico op melanoom ⁴, terwijl chronische blootstelling aan de zon zonder verbranding en buitenactiviteiten samenhingen met een lager risico ^{5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12}.

2) Let op Luchtverontreiniging

Voor de preventie van rimpels is het ook belangrijk om blootstelling aan luchtverontreiniging te beperken.

Een studie met 400 blanke vrouwen van 70 tot 80 jaar vond dat een grotere blootstelling aan luchtverontreiniging significant samenhing met extrinsieke tekenen van huidveroudering, vooral hypergepigmenteerde vlekken en rimpels in het gezicht ¹³.

3) Beperk Blootstelling aan Pro-oxidatieve Factoren

Hieronder vallen onvermijdelijk de schadelijke effecten van vrije zuurstofradicalen op celstructuren en de extracellulaire matrix.

Enkele basisregels om de verouderende invloed van de leefstijl te beperken zijn:

niet roken;
overmatig gebruik van alcohol vermijden;
de inname van verzadigde vetzuren, geraffineerde suikers en pro-oxidatieve voedingsmiddelen beperken.

Overmatige consumptie van deze voedingsmiddelen bevordert ontsteking en de vorming van AGE's. Deze kunnen niet alleen uiteenlopende gezondheidsproblemen veroorzaken, maar ook als versnellers van het verouderingsproces werken ¹⁴.

Een studie vergeleek de gezichten van 79 eeneiige tweelingparen van wie de ene persoon rookte en de andere niet. De opvallende verschillen maakten duidelijk dat roken de huid van het gezicht nadelig beïnvloedt, vooral in het middelste en onderste derde van het gezicht ¹⁵.

4) Houd Stress Onder Controle

Ook een goede omgang met stress is belangrijk om rimpels te helpen voorkomen.

Steeds meer studies brengen psychofysieke stress in verband met een achteruitgang van de kwaliteit van de huid en haar aanhangsels.

Dit zou worden bevorderd door verstoring van de normale hormonale balans, waarbij vooral het noradrenerge systeem, dat actief is bij vecht-of-vluchtreacties, en cortisol, dat sterker samenhangt met chronische stress, een rol spelen.

Stress veroorzaakt de afgifte van catecholaminen. Deze beïnvloeden ook de functie van fibroblasten, waaronder de collageenproductie, die daardoor kan afnemen ¹⁶.

Cortisol, het stresshormoon, heeft een vergelijkbaar effect. Een kenmerkende bijwerking van langdurige behandeling met corticosteroïden is dan ook huidatrofie.

Wat U Wel Kunt Doen

Het vermijden van bepaalde risicovolle gewoonten is essentieel om de huidkwaliteit op lange termijn te behouden.

Even belangrijk zijn kleine dagelijkse maatregelen die de gezondheid van de huid kunnen verbeteren en rimpels helpen voorkomen.

Daarom is het raadzaam om:

1) Zonnebrandmiddelen te Gebruiken

Deze worden aanbevolen bij sterke blootstelling aan ultraviolette straling om de huid tegen de genoemde gevolgen te beschermen.

Een studie met 290 vrouwen van 30 tot 65 jaar met huidfototype II-VI vergeleek twee behandelingen die gedurende een jaar werden gevolgd.

Groep 1 bleef de gebruikelijke huidverzorgingsroutine volgen. Groep 2 bracht tweemaal per dag een zonnebrandproduct aan met SPF 60 en PPD = 24,1, in plaats van de gebruikelijke cosmetische verzorging.

Na een jaar vertoonde groep 1 een algemene toename van de ernst van de tekenen van veroudering, terwijl de veroudering in de tweede groep minder sterk voortschreed. Vooral de toename van voorhoofdsrimpels, marionetlijnen, rimpels door ptosis en donkere vlekken was 30%-50% kleiner dan in groep 1 ^16a.

2) Veel Groente en Fruit te Eten

Voeding is een onmisbaar onderdeel van de antiverouderingsgeneeskunde.

Een adequate inname van groente en fruit, 4-5 porties per dag, levert enerzijds alle vitaminen en mineralen die nodig zijn voor de celfunctie en de complexe stofwisselingsroutes. Anderzijds levert zij waardevolle antioxidanten die de lichaamseigen verdediging tegen schade door reactieve zuurstofsoorten ondersteunen.

De nutraceutische werking van polyfenolen, vitamine A, vitamine C en vitamine E is inmiddels goed gedocumenteerd en vormt de basis van de antiverouderingsgeneeskunde en cosmetologie.

In een dwarsdoorsnedestudie naar het verband tussen huidrimpels en voedingsinname werd een omgekeerd verband gevonden met de consumptie van eieren en groene bladgroenten. Dit betekent dat deze voedingsmiddelen rimpels mogelijk helpen voorkomen ¹⁷.

3) Voldoende Water te Drinken

Een van de belangrijkste histologische veranderingen van de huid tijdens het ouder worden is uitdroging.

Voldoende water drinken kan daarom bijdragen aan een goed gehydrateerde matrix en zo de structuur en volheid ervan helpen behouden.

Een review van zes studies stelde vast dat een hogere waterinname droogheid en ruwheid van de huid vermindert, de elasticiteit verhoogt en de hydratatie verbetert ¹⁸.

4) Regelmatig te Bewegen

Lichaamsbeweging kan helpen de huid jong te houden doordat zij laaggradige ontsteking helpt beheersen en huidstructuren zo tegen mogelijke auto-immuunreacties beschermt.

Lichaamsbeweging bevordert de levensduur en heeft een gunstig effect op diabetes mellitus type 2 en insulineresistentie ¹⁹.

5) Geschikte Reinigings- en Hydraterende Producten te Gebruiken

Tussen 20 en 30-35 jaar zijn tekenen van veroudering meestal nog niet duidelijk zichtbaar. Toch is het raadzaam rimpels te helpen voorkomen door regelmatig een goede hydraterende basiscrème te gebruiken.

Later kunnen rijkere antirimpelformules aan de huidverzorgingsroutine worden toegevoegd.

Hydraterende cosmetica beschermen de huid tegen uitdroging en helpen vooral de belangrijke hydrolipidenfilm aan het huidoppervlak te behouden, die de barrièrefunctie van de huid tegen invloeden van buitenaf ondersteunt.

In cosmetica bestaan in wezen twee hydraterende strategieën:

het vetgehalte van de huid reguleren;
het watergehalte van de huid reguleren.

Daarvoor kunnen de volgende stoffen worden gebruikt:

verzachtende stoffen: ze beperken waterverlies door een afsluitend effect;
vochtbindende stoffen: ze trekken water aan en houden het in de huid vast.

Een goede hydraterende cosmetische formule moet op beide manieren werken. Welke werking overheerst, hangt af van het type product en het beoogde gebruik.

Voorbeelden van Verzachtende Werkzame Stoffen: paraffine, vaseline, afsluitende siliconen, sheaboter, avocado-olie, zoete amandelolie, vitamine E-acetaat, bijenwas en andere wassen, squalaan, ceramiden en hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht.
Voorbeelden van Vochtbindende Werkzame Stoffen: gehydrolyseerd hyaluronzuur, ureum, hydroxyzuren in lage concentraties, glycerine, allantoïne, panthenol, aloëveragel, extracten van haver en tarwekiemen.

Wat reiniging betreft, kan een te intensieve hygiëne de werking van de huidbarrière verminderen. De huid wordt daardoor droger en gevoeliger voor irritatie of eczeem.