Hyaluronzuursupplementen | Huid en Gewrichten

Eigenschappen en voordelen

Volgens klinische onderzoeken kunnen supplementen met hyaluronzuur nuttig zijn om:

• de hydratatie van de huid te verbeteren: ze geven het huidweefsel meer stevigheid en vullen kleine expressierimpels tijdelijk op en strijken ze glad;
• de gezondheid van de gewrichten te verbeteren: ze helpen het kraakbeen te beschermen tegen degeneratie door slijtage en veroudering;
• artrose te behandelen, vooral knieartrose, ook in combinatie met intra-articulaire injecties van hyaluronzuur.

Hyaluronzuur: wat is het?

Hyaluronzuur is een macromolecuul dat zeer overvloedig voorkomt in het menselijk lichaam, dat er op volwassen leeftijd ongeveer 15 gram van bevat.

Het behoort tot de chemische familie van de glycosaminoglycanen en de grootste hoeveelheden bevinden zich in de huid, het bindweefsel en de ogen.

Eigenschappen

De bijzondere chemische structuur van hyaluronzuur geeft het molecuul een uitstekende oplosbaarheid in water, een hoge flexibiliteit en een grote weerstand.

Door zich te organiseren in polymeren met een hoog molecuulgewicht en een groot hygroscopisch vermogen, trekt hyaluronzuur water aan en houdt het vast in het bindweefsel:

• waardoor het hydratatieniveau wordt ondersteund,
• waardoor het mechanisch wordt beschermd tegen trauma en tegen het binnendringen van virussen en bacteriën, dankzij het vermogen om een dicht netwerk met een beschermende en regulerende functie te vormen.

Door water op te nemen krijgt hyaluronzuur het uiterlijk van een gel met een variabele viscositeit en vormt het, in combinatie met andere proteoglycanen, complexe netwerkstructuren.

Functies: waarvoor dient het?

Al deze functies van hyaluronzuur zijn bijzonder waardevol vanwege hun trofische, structurele en beschermende werking ter hoogte van:

• het glasvocht van het oog;
• de gewrichten;
• de huid;
• het kraakbeen;
• peesstructuren;
• embryonale aanhangsels;
• de wanden van grote bloedvaten.

Hoe wordt het verkregen?

Het hyaluronzuur in supplementen wordt doorgaans biotechnologisch verkregen door bacteriële fermentatie.

Hyaluronzuur kan ook worden geëxtraheerd uit dierlijke matrices, zoals kraakbeenweefsel en hanenkammen.

Voordelen voor de huid

Hyaluronzuur in de huid

Ongeveer de helft van het hyaluronzuur in het lichaam bevindt zich in de huid, waar het zich aan water bindt en helpt vocht vast te houden ¹.

Het natuurlijke verouderingsproces en blootstelling aan ultraviolette zonnestraling, tabaksrook en vervuiling kunnen de hoeveelheid hyaluronzuur in de huid echter verminderen ^{2, 3}.

Het gebruik van supplementen met hyaluronzuur kan deze afname helpen voorkomen door het lichaam extra hoeveelheden te leveren die in de huid kunnen worden opgenomen ^{4, 5}.

Werkzaamheid van supplementen

Het gebruik van hyaluronzuursupplementen in doseringen van 120-240 mg per dag gedurende minstens een maand bleek de hydratatie van de huid aanzienlijk te verhogen en een droge huid bij volwassenen te verminderen ³.

Een goed gehydrateerde huid vertoont ook minder rimpels. Dit kan verklaren waarom verschillende onderzoeken aantonen dat suppletie met hyaluronzuur de huid gladder en minder gerimpeld kan maken ^{6, 7}.

Evenzo bleek uit een onderzoek bij 20 vrouwen van 45 tot 60 jaar dat een hyaluronzuursupplement met biotine, vitamine C, koper en zink de elasticiteit en structuur van de huid na 40 dagen gebruik verbeterde.

Naast een vermindering van de rimpeldiepte merkten de vrouwen een toename van 24% in de hydratatie van de huid ⁹.

In een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek verbeterde suppletie met oraal hyaluronzuur (100-200 mg/dag gedurende 12 weken) de hydratatie van de huid ^9a. Bij oudere vrouwen traden deze voordelen alleen op in de groep die dagelijks 200 mg hyaluronzuur had ingenomen.

Vier weken suppletie met 200 mg/dag hyaluronzuur verminderde de omvang van de rimpels en verhoogde de hydratatie en elasticiteit van de huid ook in een ander RCT-onderzoek bij 60 vrouwen met lichte tot matige huidveroudering ^9b.

Orale toediening van hyaluronzuur (120 mg/dag) gedurende 12 weken aan 40 gezonde Aziatische mannen en vrouwen (gemiddelde leeftijd 44 jaar) verbeterde de hydratatie, ruwheid en elasticiteit van de huid ^9c.

In een ander RCT-onderzoek verbeterde 60 mg/dag van een hyaluronzuurmatrix (Dermial®), gewonnen uit hanenkammen (met 60-75% hyaluronzuur, glycosaminoglycanen en collageen), de rimpels, hydratatie en gladheid van de huid na 6 en 12 weken behandeling ^9d.

In een recent onderzoek van 12 weken onder 150 deelnemers verbeterde suppletie met natriumhyaluronaat met een gemiddeld molecuulgewicht (1,8 MDa) de hydratatie en elasticiteit van de huid aanzienlijk en verminderde ze tegelijk de TEWL, de talgproductie en de diepte van periorbitale rimpels ten opzichte van placebo. Bovendien namen de dikte van de epidermis, de dichtheid van de dermis en het niveau van de NMF toe. De dosis van 120 mg/dag was daarbij doeltreffender dan die van 60 mg/dag ^9e.

Samengevat

Een review meldde dat verschillende onderzoeken, waarin dagelijks 37,5 tot 240 mg hyaluronzuur gedurende 4-6 weken oraal werd toegediend, aanzienlijke verbeteringen van de huidhydratatie opleverden ³.

De auteurs van de genoemde review benadrukken daarom het nut van hyaluronzuursupplementen om de huid te hydrateren en zo de levenskwaliteit te verbeteren van mensen met een droge huid als gevolg van uv-straling, roken en verontreinigende stoffen, die de hoeveelheid hyaluronzuur in de huid verminderen ³.

Een recentere meta-analyse van 7 klinische RCT-onderzoeken liet statistisch significante verbeteringen zien in de hydratatie en elasticiteit van de huid en in de diepte van rimpels na orale suppletie met hyaluronzuur ^3a.

Plaatselijke toepassing

Wanneer ze op het huidoppervlak worden aangebracht, kunnen antirimpelcrèmes en serums met hyaluronzuur roodheid en dermatitis helpen verminderen en de oppervlakkige hydratatie van de huid verbeteren ^{10, 11, 12}.

Ook fillers op basis van hyaluronzuur zijn zeer populair om rimpels, kleine groeven en volumeverlies te corrigeren, terwijl skinboosters op basis van hyaluronzuur helpen de huid steviger, gladder en jonger te houden ^{13, 14}.

Meer informatie:

• Hyaluronzuurfillers
• Hyaluronzuurserums
• Hyaluronzuurcrèmes
  

Gezondheid van de gewrichten

Hyaluronzuur in de gewrichten

Hyaluronzuur komt van nature voor in veel weefsels en vloeistoffen, maar is vooral overvloedig aanwezig in het gewrichtskraakbeen en de gewrichtsvloeistof

Hyaluronzuur is zeer belangrijk voor het behoud van de gewrichtsfunctie, omdat het deel uitmaakt van de gewrichtsvloeistof.

Gewrichtsvloeistof is een vloeistof die uit plasma ontstaat door filtratieprocessen via het synoviale membraan. Ze vult de gewrichtsholten en bevat hoge concentraties hyaluronzuur, glycoproteïnen en ionen.

Het belang van hyaluronzuur voor de gezondheid van de gewrichten hangt samen met het vermogen om ¹³:

• het gewricht gesmeerd te houden, wrijving tussen de gewrichtsoppervlakken te verminderen en zo hun integriteit te behouden;
• de concentratie van ontstekingsmetabolieten te verminderen die verantwoordelijk zijn voor pijn bij aandoeningen zoals artrose;
• de doorgang van voedingsstoffen van het doorbloede naar het niet-doorbloede gebied te vergemakkelijken.

De concentratie en het molecuulgewicht van hyaluronzuur nemen af naarmate artrose vordert en bij veroudering ¹⁴.

Daarom wordt hyaluronzuur al meer dan vier decennia gebruikt voor de behandeling van artrose bij honden, paarden en mensen.

Werkzaamheid van supplementen

Het nut van hyaluronzuur bij de behandeling van verschillende gewrichtsaandoeningen, zoals osteoartritis (artrose), is in talrijke wetenschappelijke onderzoeken gedocumenteerd.

Deze onderzoeken hebben aangetoond dat hyaluronzuur de vermindering van de bijbehorende symptomen kan bevorderen, de beweeglijkheid van de gewrichten kan verbeteren, lokale ontsteking kan verminderen en de trofische toestand van kraakbeen en pezen kan optimaliseren ¹⁵.

Ook supplementen met hyaluronzuur zijn effectief gebleken bij het verminderen van gewrichtspijn bij mensen met artrose.

Onderzoeken en voordelen

Het gebruik van 80-200 mg hyaluronzuur per dag gedurende minstens twee maanden bleek kniepijn bij mensen met osteoartritis aanzienlijk te verminderen, vooral bij personen van 40 tot 70 jaar ^{16, 17, 18, 19}.

In een onderzoek bij 20 patiënten ouder dan 40 jaar met knieartrose verbeterde toediening van 48 mg hyaluronzuur per dag gedurende 2 maanden de pijn en verschillende indicatoren van de levenskwaliteit, met een iets groter effect dan placebo ²⁰.

In een ander klinisch onderzoek verbeterde orale toediening van een hyaluronzuursupplement (200 mg per dag) gedurende 12 maanden de symptomen van knieartrose bij patiënten van 70 jaar of jonger, wanneer dit werd gecombineerd met oefeningen om de quadriceps te versterken ¹⁶.

Verschillende andere onderzoeken tonen aan dat 80-200 mg hyaluronzuur per dag gedurende 4-12 weken kniepijn bij mensen met osteoartritis aanzienlijk helpt verminderen ^{16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25}.

Combinaties

Sommige onderzoeken tonen aan dat de combinatie van hyaluronzuursupplementen met intra-articulaire injecties kan helpen het pijnstillende effect te verlengen en de duur ervan te vergroten ²⁶.

Hyaluronzuur kan bovendien gunstig worden gecombineerd met collageen of met andere supplementen voor de gewrichten, zoals MSM, chondroïtine, glucosamine en natuurlijke ontstekingsremmers.

Andere klinische toepassingen

Naast het behoud van gezonde gewrichten wordt hyaluronzuur in verschillende medische disciplines gebruikt:

• in de urologie, waar het nuttig is bij de behandeling van interstitiële cystitis of het pijnlijke-blaassyndroom ^{30, 31, 32};
  
• in de otologische en oogheelkundige chirurgie, om de gezondheid van het trommelvlies en de oogbol te beschermen;
• in de interne geneeskunde, om ontstekingsprikkels bij reactieve aandoeningen te verminderen en het binnendringen van microbiële agentia tegen te gaan.

Dosering en gebruik

Op basis van de literatuur moeten supplementen met hyaluronzuur worden ingenomen in doseringen van 80 tot 240 mg per dag.

Voordat de resultaten worden beoordeeld, is het raadzaam minstens 4-6 weken te wachten en bij de behandeling van artrose tot 3 maanden.

Opneembaarheid

Historisch gezien zijn er twijfels geuit over de mogelijke opname van oraal ingenomen hyaluronzuursupplementen.

Recente onderzoeken suggereren echter dat de verteringsproducten van oraal ingenomen hyaluronzuur vervolgens als bouwstenen voor de heropbouw ervan kunnen dienen, waardoor de concentratie hyaluronzuur in het lichaam toeneemt ³³.

De darm lijkt hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht inderdaad niet efficiënt op te nemen, maar de opname verbetert bij de fragmenten ervan ⁵.

Een doeltreffende strategie is daarom het gebruik van supplementen met gehydrolyseerd hyaluronzuur met een lager molecuulgewicht, van ongeveer 0,9-5 kDa ⁵.

Een verdere afbraak van hyaluronzuur kan plaatsvinden door darmbacteriën, die een belangrijke rol kunnen spelen bij de opname van dit polysacharide ³⁴.

Bijwerkingen

Afgezien van de bijwerkingen van medische therapie met hyaluronzuurinjecties heeft de overgang van dierlijke extracten naar moleculen die met recombinant-DNA-technologie worden verkregen, het risico op bacteriële infecties en allergische reacties aanzienlijk verminderd.

Vooral bij inname in hoge concentraties kan de osmotische werking van hyaluronzuur echter ongunstige darmklachten veroorzaken, zoals:

• krampachtige buikpijn,
• een opgeblazen buik,
• misselijkheid,
• braken en diarree.