Hyaluronzuur Gezichtsserum | Werking, Voordelen en Gebruik

Inleiding

Hyaluronzuurserums zijn hydraterende cosmetica voor het gezicht, ontwikkeld om de dagelijkse schoonheidsroutine aan te vullen.

Wanneer ze na de reiniging en vóór de gezichtscrème op de huid worden aangebracht, helpen hyaluronzuurserums om:

• de huid diep te hydrateren;
• de huid elastisch en glad te houden;
• rimpels te voorkomen of te verzachten;
• de huid tegen vroegtijdige veroudering te beschermen .

Een gezichtsserum onderscheidt zich van andere cosmetica door zijn doorgaans vloeibaardere formule met een bijzonder hoge concentratie werkzame stoffen ^{1, 2}.

Wat zijn het?

Wat is een serum?

Een serum is een cosmeticaproduct dat nuttig is in de dagelijkse schoonheidsroutine.

De formule van een serum hoort sterk geconcentreerde werkzame stoffen te bevatten die de gezondheid van de huid ondersteunen. Voor hyaluronzuur geldt dit kenmerk in werkelijkheid niet.

Textuur

Serums hebben een vloeibare vorm om werkzame stoffen snel en diep in de opperhuid af te geven; doorgaans volstaan enkele druppels per dag om het gewenste effect te bereiken.

Hyaluronzuur en misleidende reclame

Ondanks reclameboodschappen kan een gezichtsserum nooit hoge concentraties van dit macromolecuul bevatten.

Bedenk in dit verband dat één gram hyaluronzuur ongeveer 6 liter water kan binden ³.

Zelfs bij zeer lage concentraties (0,1%, oftewel 1 deel op 1.000) geven hyaluronzuurketens daarom een hoge viscositeit ⁴.

Een oplossing met 1% hyaluronzuur is een stroperige gel die nauwelijks door een dunne injectienaald zou kunnen, terwijl een serum juist een vloeibare formulering is.

Over het algemeen bevatten serums dus minder hyaluronzuur, naar schatting minder dan 0,1%, dan crèmes, die tot 1% kunnen bevatten.

Als bovendien rekening wordt gehouden met de kleine gebruiksdosis, slechts enkele druppels per dag, is de daadwerkelijke hoeveelheid hyaluronzuur die de huid bereikt uiterst gering.

Wat is hyaluronzuur?

Hyaluronzuur is een glycosaminoglycaan, een polysacharide met een hoog molecuulgewicht.

Wat het onderscheidt van andere bestanddelen van het bindweefsel is het buitengewone vermogen om vocht vast te houden: hyaluronzuur kan tot 1.000 keer of meer zijn eigen gewicht aan water binden.

Waar bevindt het zich?

In het menselijk lichaam bevindt ongeveer de helft van het hyaluronzuur zich in de intercellulaire ruimte van de huid ⁵.

Het komt daarnaast veel voor:

• in het oog;
• in de gewrichtsvloeistof van de knie;
• in de navelstreng.

Formulering – gehydrolyseerd hyaluronzuur

Hyaluronzuur in gezichtsserums bestaat doorgaans uit micromoleculen, oftewel gehydrolyseerd hyaluronzuur.

Dankzij het lage molecuulgewicht kan gehydrolyseerd hyaluronzuur door de opperhuid worden opgenomen en zijn hydraterende werking uitoefenen ⁶.

Hyaluronzuur met een hoog molecuulgewicht wordt daarentegen niet opgenomen, maar hydrateert het huidoppervlak door zijn filmvormende en vochtbindende eigenschappen.

Gehydrolyseerd hyaluronzuur heeft ook een lager verdikkend vermogen. Gezichtsserums met sterk gehydrolyseerd hyaluronzuur kunnen daarom iets hogere concentraties bevatten, maar die blijven zeer laag en ruim onder 1%.

Hyaluronzuur en veroudering

Hyaluronzuur is een veelgebruikt ingrediënt in cosmetica voor de rijpere huid.

De veronderstelde werking berust op verschillende biologische overwegingen:

• met het ouder worden neemt de fysiologische aanmaak van hyaluronzuur geleidelijk af, waardoor de huid minder stevig, dunner en minder elastisch wordt ⁷;
• hyaluronzuur beïnvloedt de celproliferatie en draagt bij aan het herstel van beschadigd weefsel;
• voortdurende blootstelling aan uv-straling van de zon en vervuiling veroorzaakt een geleidelijk verlies van huidspanning en stevigheid.

Eigenschappen

Hyaluronzuur wordt vanwege zijn uiteenlopende eigenschappen veel gebruikt in zowel cosmetica als geneeskunde:

• anti-aging en antirimpel: hyaluronzuur stimuleert de aanmaak van collageen en bindweefsel, helpt rimpels voorkomen en houdt de huid stevig, zacht en weerbaar ⁸;
• hydraterend*: het zorgt voor een optimale hydratatie van de huid;
• elasticiteitsbevorderend: een rijpere huid ziet er vaak verslapt uit door veranderingen in de structuur van de collageenvezels en elastische vezels;
• ontstekingsremmend: daarom wordt het ook gebruikt in crèmes tegen acne, psoriasis en couperose;
• wondhelend: het bevordert dus de genezing van wonden.

*Hyaluronzuur voorkomt transepidermaal waterverlies, afgekort als TEWL, van trans epidermal water loss. Daardoor blijft de huid zacht en gehydrateerd doordat water in de opperhuid wordt vastgehouden.

Indicaties

Gezichtsserums met hyaluronzuur zijn geschikt voor:

• de rijpere huid, die behoefte heeft aan een onmiddellijk opvullend en antirimpel-effect;
• een bijzonder droge jonge huid: in dat geval wordt een voedend gezichtsserum aanbevolen, of een hyaluronzuurserum verrijkt met plantaardige oliën;
• onzuiverheden en huidontstekingen, zoals couperose of dermatitis.

Gebruik

De eerste stap is het gezicht te reinigen met een geschikt product, zoals een reinigingsmelk of micellair water.

Na het verwijderen van de exfoliant en het drogen van het gezicht kan het hyaluronzuurserum worden aangebracht: klop het voor een correcte toepassing met de vingertoppen in de huid. Masseren is niet nodig, want de huid neemt het serum snel op.

Sluit de schoonheidsbehandeling af met het aanbrengen van een gezichtscrème: de rijpere huid heeft een anti-agingcrème nodig, bij voorkeur met hyaluronzuur en/of vitamine C.

Wanneer en hoe aanbrengen?

De wijze en frequentie van aanbrengen hangen af van het gekochte product:

• de klassieke formulering van een gezichtsserum met hyaluronzuur wordt eenmaal per dag, gewoonlijk ’s morgens, op gezicht en hals aangebracht;
• hyaluronzuurserums speciaal voor de oogcontour worden vaak als roll-on verkocht: het product wordt dan aangebracht op de zone met wallen en donkere kringen om de huid op te helderen en glad te strijken;
• andere serums voor een bijzonder gevoelige of rijpere huid moeten soms tweemaal per dag worden aangebracht.

Lees vóór gebruik altijd de aanwijzingen op het etiket.

Onderzoeken en resultaten

De hydraterende en opvullende eigenschappen van hyaluronzuur worden benut in verschillende cosmetische producten ¹:

• anti-agingsupplementen, voor een gladde huid;
• fillers, voor een jonge en stevige huid;
• serums voor het gezicht.

Hyaluronzuur speelt daadwerkelijk een fundamentele rol in het behoud van een mooie huid, omdat het:

• de wondgenezing lijkt te versnellen;
• doeltreffend is bij het voorkomen van rimpels ^{9, 10};
• rimpels, roodheid en dermatitis aanzienlijk kan verminderen ^{2, 11, 12}.

Een onderzoek analyseerde hyaluronzuren met verschillende molecuulgewichten, waaronder 50, 130, 300, 800 en 2.000 kDa, die in een concentratie van 0,1% op de huid werden aangebracht ¹³.

Na 60 dagen zorgden zowel hyaluronzuur van 50 kDa als dat van 130 kDa voor een significante verbetering van de rimpeldiepte. De andere hyaluronzuren met een hoger molecuulgewicht waren minder doeltreffend.

In een ander open multicentrisch onderzoek brachten 46 deelnemers tweemaal daags een serum met hoogmoleculair hyaluronzuur aan en kregen zij een milde reiniger en een zonnebrandproduct met SPF 30+ voor gebruik in de ochtend.

Na 4 weken gebruik waren de hydratatiemetingen van de huid al hoger dan bij aanvang, met verdere voordelen na 8 weken. De beoordelingen van de onderzoekers toonden bovendien minder rimpels en fijne lijntjes in het gezicht en een verbeterde huidstructuur en -consistentie ^13a.

Een ander onderzoek onder 17 personen, gemiddeld 52 jaar oud en met een door de zon beschadigde huid, bestudeerde een cosmetische behandeling met een serum dat hyaluronzuur met verschillende molecuulgewichten bevatte en een crème rijk aan peptiden. Na 12 weken waren rimpels en gezichtslijnen 50% minder zichtbaar ^13b.

Een ander onderzoek onder 40 vrouwen van 30 tot 65 jaar met tekenen van fotoveroudering bestudeerde de effecten van een hyaluronzuurserum voor het gezicht, tweemaal daags aangebracht met zonbescherming ^13c.

Na 6 weken gebruik werden verbeteringen waargenomen in hydratatie (+55%), gladheid (64%), opvulling (60%), hydratatie (63%), fijne lijntjes (-31%), rimpels (-14%) en algemene beoordeling (43%). Ook het hyaluronzuurgehalte in de lederhuid nam significant toe.

Wat bevat het?

Om de hydraterende en opvullende werking te versterken of de formule te verrijken, kunnen hyaluronzuurserums andere actieve bestanddelen bevatten.

De tabel geeft een overzicht van mogelijke aanvullende bestanddelen van de formulering.

Waarom kopen?

Er zijn veel goede redenen om een hyaluronzuurserum voor het gezicht te kopen.

Hieronder volgen mogelijke voordelen en gunstige effecten van regelmatig gebruik van een hyaluronzuurserum voor het gezicht:

• herstelt beschadigd weefsel;
• bestrijdt vrije radicalen die door de uv-stralen van de zon worden gevormd;
• revitaliseert de rijpere huid;
• stimuleert de celfunctie;
• voorkomt vroegtijdige veroudering en vertraagt het ontstaan van rimpels;
• vermindert roodheid en dermatitis;
• hydrateert de huid diep en maakt haar elastischer en zachter;
• is een veilig product dat goed door de huid wordt verdragen;
• maakt de huid gladder.

Bijwerkingen

Hyaluronzuur is een natuurlijk polymeer dat door het lichaam wordt aangemaakt. Cosmetica met hyaluronzuur worden daarom als veilig, niet-allergeen en goed verdraagbaar voor de huid beschouwd.

Gemelde allergische reacties of overgevoeligheidsreacties kunnen verband houden met andere bestanddelen in dezelfde formulering, zoals parfum of etherische oliën, of met verkeerd of overmatig gebruik van het product.

Sterk gehydrolyseerd hyaluronzuur zou andere ingrediënten, chemische stoffen en ongewenste bacteriën mogelijk dieper in de huid kunnen vervoeren ⁶.

Leefstijl

Ondanks de onbetwiste hydraterende en anti-agingwerking die door verschillende onderzoeken wordt ondersteund, mag hyaluronzuur alleen niet als een elixer van de eeuwige jeugd worden beschouwd.

Om de huid langdurig gehydrateerd, stevig en jong te houden, is het belangrijk een passende leefstijl te volgen en gezond en evenwichtig te eten, zonder excessen.

Om de huid ook van binnenuit te verzorgen, wordt aanbevolen:

• veel water te drinken;
• het gebruik te beperken van tabak en alcohol;
• voedingsmiddelen te eten die rijk zijn aan vitamine C;
• een gezond voedingspatroon te volgen dat rijk is aan antioxidanten;
• regelmatig te sporten;
• afstand te nemen van stress.

Om de huid tegen fotoveroudering te beschermen, wordt bovendien aanbevolen:

• gezichtscrèmes met zonnefilters aan te brengen;
• een zonnebril te dragen om de ogen tegen uv-stralen te beschermen.

Voor het welzijn van de huid wordt ten slotte aanbevolen kwalitatieve make-up en milde reinigingsproducten te gebruiken.

Doeltreffende alternatieven

Hyaluronzuursupplementen

Zoals in de eerste hoofdstukken is uitgelegd, zijn gezichtsserums geen doeltreffende oplossing om het gehalte aan hyaluronzuur in de huid te verhogen, vanwege hun lage concentratie en geringe opname.

Afgezien van intradermaal gebruik, zoals hyaluronzuurfillers, kan het probleem worden omzeild door hyaluronzuur oraal in te nemen.

De inname van hyaluronzuursupplementen kan de concentratie ervan in de huid inderdaad verhogen ^{14, 15}.

Een gehydrateerde huid vermindert ook het ontstaan van rimpels. Verschillende onderzoeken tonen inderdaad aan dat suppletie met hyaluronzuur de huid minder gerimpeld kan maken ^{1, 17}.

Voordelen van collageen

Nog betere resultaten kunnen worden bereikt door collageen en hyaluronzuur te combineren.

Verschillende klinische onderzoeken hebben aangetoond dat collageensupplementen kunnen helpen de veroudering van de huid te vertragen door rimpels en droogheid te verminderen en de elasticiteit te verbeteren ^{18, 19, 20, 21}.

ACE-serums

Waar hyaluronzuur vooral hydrateert en opvult, hebben de drie schoonheidsvitaminen A, C en E voornamelijk een werking die als herstellend kan worden omschreven. De volgende tabel vat de cosmetische eigenschappen samen van de schoonheidsvitaminen A, C en E die in veel gezichtsserums voorkomen.

Vitamine A (retinol – retinoïnezuur)

Vitamine A speelt een fundamentele rol in de huid, omdat zij verantwoordelijk is voor de voortdurende vernieuwing van de opperhuid. Retinol is een natuurlijke regulator van de epidermale celvernieuwing, normaliseert de vorming van de hoornlaag, of keratinisatie, en beschermt epitheelcellen.

• Beschermt en onderhoudt de huid door verschijnselen van huidveroudering te verminderen
• Stimuleert het proces van celregeneratie
• Bevordert de aanmaak van collageen
• Heeft een natuurlijke exfoliërende en gladmakende werking en vermindert zichtbaar rimpels en pigmentafwijkingen van de huid.

Vitamine C

Vitamine C is een essentiële voedingsstof die niet door het menselijk lichaam wordt aangemaakt en daarom van buitenaf moet worden aangevoerd. Plaatselijke toepassing van vitamine C is de aangewezen manier om een eventueel tekort in de huid te compenseren.

• Onmisbaar voor een correcte collageensynthese,
• Zeer belangrijk voor de fotobescherming tegen UVA- en UVB-stralen
• Heeft een verhelderende werking op vlekken door hyperpigmentatie
• Heeft ontstekingsremmende eigenschappen.
• Door deze eigenschappen is vitamine C (L-ascorbinezuur) geschikt voor de behandeling van huidveroudering en pigmentafwijkingen, ook ter voorkoming van vlekken na laserbehandeling, en als ondersteuning bij sommige inflammatoire dermatosen.

Vitamine E

Vitamine E is een essentiële en onmisbare voedingsstof voor de antioxidatieve functies van de huid. Door een overmatige productie van vrije radicalen staat de huid bloot aan verschillende vormen van oxidatieve stress door zowel uitwendige als inwendige oorzaken.

• Vitamine E verbetert de activiteit van de plaatselijke antioxidatieve systemen en gaat schade door vrije radicalen tegen.
• Heeft een doeltreffende hydraterende en kalmerende werking, verlicht jeuk en beschermt tegen schade door fotoveroudering, zoals overmatige blootstelling aan zonlicht en uv-lampen.