Laser voor de Huid | Soorten, Werking en Risico’s

Wat is een laserbehandeling?

Bij zogeheten laserresurfacing van de huid worden verschillende soorten lasers gebruikt om uiteenlopende huidproblemen te behandelen.

De techniek berust op de emissie van hoogenergetische lichtbundels met een bepaalde golflengte, die afhankelijk is van het gekozen lasertype.

Voor elke huidafwijking bestaat een optimale laserbron met een golflengte die past bij het doelweefsel: melanine bij pigmentafwijkingen, oxyhemoglobine bij vaatlaesies en water in de cellen bij huidverjonging.

Tegenwoordig zijn er zeer veel soorten lasers beschikbaar voor de behandeling van huidveroudering.

Lasers kunnen worden gericht op teleangiëctasieën, goedaardige lentigines, rimpels, striae, keloïden en littekens. Daarnaast kunnen zij de structuur van de lederhuid in het algemeen verbeteren.

De meest gebruikte lasertypen voor esthetische toepassingen zijn:

• ablatieve lasers:
  • kooldioxidelaser (CO2): een van de eerste ontwikkelde lasers, vaak gebruikt om littekens, wratten, condylomen, tekenen van lichtveroudering en diepe rimpels te behandelen;
  • erbiumlaser: milder dan de voorgaande laser en bedoeld voor fijnere rimpels en andere oppervlakkige huidproblemen;
• niet-ablatieve lasers: kunnen worden gebruikt bij onder meer rosacea, teleangiëctasieën, spider naevi, striae, melasma, fijne rimpels en acnegerelateerde huidproblemen, zoals littekens; hieronder vallen:
  • pulsed-dye laser (PDL);
  • andere lasertypen: robijn, alexandriet, diode, Nd:YAG en KTP.

Afhankelijk van de individuele behoeften kan de dermatoloog een ablatieve of een niet-ablatieve laser adviseren.

Ablatieve lasers

Ablatieve laserresurfacing is de doeltreffendste behandeling voor een door de zon verouderde huid en levert de duidelijkste resultaten op.

Ablatieve lasers verwijderen de cellulaire structuur van de opperhuid door verdamping, waarna huidregeneratie optreedt.

Tegenover dit positieve effect staat dat de hersteltijd zeer lang is en dat ernstige postoperatieve complicaties kunnen optreden, zoals een branderig gevoel, langdurig erytheem, milia en depigmentatie.

Bij ablatieve laserchirurgie kan een continue kooldioxidelaser (CO₂-laser) [10.600 nm] of een erbiumlaser worden gebruikt (erbium:yttrium-aluminium-granaat, oftewel Er:YAG-laser, bij 2940 nm). Beide behandelingen vergen een aanzienlijke inzet, ook financieel, van zowel arts als patiënt.

Van de CO2-laser is aangetoond dat deze een groter risico op hypopigmentatie en littekenvorming geeft dan erbiumlasers. Dit hangt samen met de sterke coagulatie en dus met de warmteproductie die voortvloeit uit de golflengte van dit lasertype.

Kooldioxidelasers worden ingedeeld in twee emissiemodi:

• continu (ablatieve lasers)
• gefractioneerd (gefractioneerde ablatieve lasers)

Het is goed om te weten dat moderne kooldioxidelasers vaak een combinatie van continue en gefractioneerde technieken gebruiken.

Fractionele lasers (FP)

De fractionele laser is een belangrijk alternatief voor traditionele ablatieve lasers, omdat de hersteltijd korter is en de risico’s kleiner zijn.

De behandeling werkt met uiterst kleine laserlichtpuntjes die in afzonderlijke kolommen microscopische schade veroorzaken in de behandelde huid, van de opperhuid tot in de lederhuid. Daardoor blijven tussen de behandelde zones cilindervormige gebieden met gezonde huid intact, wat een sneller herstel mogelijk maakt en de risico’s vermindert.

Hoewel deze methoden niet even doeltreffend zijn gebleken als klassieke ablatieve laserchirurgie, zijn de hersteltijd en het risicoprofiel duidelijk gunstiger. Fractionele technieken vormen daarom een waardevol alternatief voor de klassieke ablatieve behandeling.

Fractionele lasertherapie is effectief gebleken bij dyschromieën, fotoveroudering van het gezicht, de borst, de hals en de handen, teleangiëctasieën en voor het verbeteren van de huidstructuur en huidverslapping.

Niet-ablatieve lasers

Gepulste kleurstoflaser (PDL)

De gepulste kleurstoflaser (PDL) gebruikt een rhodaminekleurstof en zendt golflengten uit tussen 585 en 595 nm, waarbij selectief op hemoglobine wordt ingewerkt.

Daarom is deze laser bijzonder geschikt voor de behandeling van oppervlakkige vaatletsels, zoals teleangiëctasieën en erytheem in het gezicht, waardoor roodheid kan afnemen.

De laser veroorzaakt coagulatie van de bloedvaten, waardoor de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar het letsel afneemt. Het letsel verschrompelt vervolgens en kan vrijwel verdwijnen.

De PDL is daarom effectief gebleken bij oppervlakkige vaatletsels (angiomen, angiokeratomen enz.) en bij andere, niet-vasculaire maar sterk doorbloede letsels, zoals hypertrofische littekens, keloïden, virale wratten, Kaposi-sarcoom, psoriasis en basaalcelcarcinoom.

Ondanks het goede werkzaamheids- en veiligheidsprofiel kan na de behandeling duidelijke paarsachtige purpura ontstaan, die 7 tot 14 dagen kan aanhouden. Dit beperkt voor sommige patiënten de aanvaardbaarheid van de behandeling.

Andere lasertypen

Lasertype	Golflengte	Indicaties
KTP-laser (kaliumtitanylfosfaatlaser)	532 nm	De golflengte ligt dicht bij de absorptiepiek van hemoglobine. De laser is geschikt voor rode, oppervlakkige vaatletsels van het gezicht, de hals, de borst en de onderste ledematen, zoals teleangiëctasieën. De werking is relatief mild. De laser kan ook worden gebruikt voor het verwijderen van bruine, rode en roze tatoeages.
Robijnlaser	694 nm	Deze laser is zeer selectief voor melanine en wordt gebruikt tegen hypergepigmenteerde vlekken en voor het verwijderen van tatoeagepigmenten, vooral zwart, blauw, donkerblauw en paars. Hij wordt ook gebruikt voor ontharing bij lichte huidtypen (I en II) met donker haar.
Alexandrietlaser	755 nm	Wordt vooral gebruikt voor ontharing en voor de behandeling van pigmentletsels en tatoeages in zwart, blauw en groen. Kan ook worden gebruikt voor kleine vaatletsels. Geschikt voor lichte huidtypen (I, II en III).
Diodelaser	800 – 980 nm	De goede selectiviteit voor hemoglobine en de geringere interactie met melanine maken deze laser geschikt voor de behandeling van vaatletsels, zoals spataderen, ook bij patiënten met een donkerder huidtype (I-IV). De diodelaser wordt ook gebruikt voor ontharing bij patiënten met een donkerder huidtype (I-IV).
Nd:YAG-laser	1064 nm, maar kan ook op 532 nm worden ingesteld	Een zeer veelzijdige laser voor vaatletsels, waaronder teleangiëctasieën van het gezicht en de onderste ledematen, cherry angiomas en spider angiomas, veneuze meren van slijmvliezen en overgangsslijmvliezen, angiokeratomen en PWS met nodulaire letsels. Door de geringere interactie met melanine kan de laser veiliger worden toegepast bij patiënten met een donkerder huidtype (I-IV). De laser wordt ook gebruikt voor ontharing bij donkere huidtypen en voor het verwijderen van tatoeages en permanente make-up: 1064 nm voor zwarte en blauwe pigmenten en 532 nm voor bruine, rode en roze pigmenten.

Intens gepulseerd licht (IPL)

IPL (intens gepulseerd licht) maakt gebruik van een continu spectrum van flitslicht, dus niet van laserlicht, met golflengten van 500 tot 1200 nm.

Afhankelijk van de klinische toepassing kan het golflengtebereik met filters worden beperkt om een specifiek doelwit, zoals hemoglobine of melanine, te behandelen. Dankzij handstukken van verschillende afmetingen kunnen ook vrij grote zones van het gezicht of de hals worden behandeld.

De behandeling is effectief gebleken voor vasculaire en pigmentaire tekenen van fotoveroudering en kan in combinatie met bepaalde middelen worden gebruikt voor de behandeling van precancereuze letsels.

IPL wordt ook gebruikt voor ontharing bij patiënten met donker haar en een lichte huid (I-II).

Recente onderzoeken hebben aangetoond dat IPL in vitro stimulerende effecten heeft op huidfibroblasten. Daarom wordt aangenomen dat de techniek ook in vivo fotorejuvenatie-eigenschappen kan hebben.