Carboxytherapie | Wat Is Het? Werking, Kosten en Voordelen

Inleiding

Carboxytherapie is een minimaal invasieve techniek die met succes wordt gebruikt binnen de dermatologie, flebologie en esthetische geneeskunde.

De behandeling staat ook bekend als kooldioxidetherapie of carbocrenotherapie en bestaat uit micro-injecties met steriele, gezuiverde kooldioxide in gasvorm.

Als alternatief voor micro-injecties bestaan er percutane methoden, waaronder plaatselijke maskers die CO₂ afgeven en douches en baden met warm, koolzuurhoudend water die in de balneotherapie worden gebruikt.

Definitie – Wat Is Carboxytherapie?

Medisch gezien wordt onder carboxytherapie het gebruik van kooldioxide in gasvorm voor therapeutische doeleinden verstaan.

Injectie van kooldioxide heeft een necrotiserend effect op vetcellen, stimuleert de doorbloeding en de aanmaak van collageen, verbetert de elasticiteit van de huid, vermindert de zichtbaarheid van cellulite en verbetert het uiterlijk van striae.

Basisprincipes

Een slechte bloedsomloop is gedeeltelijk verantwoordelijk voor verschillende esthetische problemen, zoals cellulite, striae, alopecia of haaruitval en donkere kringen onder de ogen.

De esthetische en therapeutische werking van carboxytherapie berust vooral op de hemodynamische rol van kooldioxide en op de effecten ervan op de verbetering van de microcirculatie.

Wanneer kooldioxide zich met watermoleculen in het weefsel verbindt, ontstaat binnen 1 tot 3 minuten na de injectie koolzuur. Daardoor daalt de pH en treedt het Bohr-effect op: de binding tussen hemoglobine en zuurstof wordt zwakker, zodat meer zuurstof aan de weefsels wordt afgegeven.

Meer bepaald veroorzaakt de subcutane injectie van kooldioxide:

• een verbetering van de arteriolaire en metarteriolaire pulsatie*, waardoor de doorstroming en de snelheid van het bloed in de microcirculatie verbeteren;
• ontspanning van de gladde spiervezels van de precapillaire sfincters, met een duidelijke toename van de lokale vascularisatie;
• een betere doorgang van de rode bloedcellen door de microcirculatie, dankzij een grotere vervormbaarheid;
• een verhoogde afgifte van zuurstof aan de weefsels, doordat het Bohr-effect de affiniteit van hemoglobine voor zuurstof vermindert;
• een krachtige stimulans voor het begin van de angiogenese, oftewel de vorming van nieuwe bloedvaten;
• een toename van de collageenvernieuwing, waardoor carboxytherapie nuttig kan zijn bij cellulite, gezichtsverjonging en andere esthetische toepassingen;
• rechtstreekse beschadiging van adipocyten, gevolgd door het vrijkomen van triglyceriden in de intracellulaire ruimten en een afname van hun dichtheid in het behandelde gebied.

* Wanneer bloed het hart verlaat, ontstaat een drukgolf die zich vanuit de aorta naar het perifere vaatstelsel verplaatst. Deze polsgolf loopt door slagaders met een steeds kleinere diameter en wordt door de elasticiteit van de vaatwanden afgezwakt.

Toepassingsgebieden

Hoewel carboxytherapie al tientallen jaren wordt gebruikt, blijven de medische en vooral esthetische toepassingen van deze techniek zich ontwikkelen.

Carboxytherapie wordt momenteel met succes toegepast bij de behandeling van:

• psoriasis, die wordt gekenmerkt door microangiopathie in de dermis;
• chronische veneuze en lymfatische insufficiëntie;
• arteriële vaataandoeningen van de onderste ledematen, zoals diabetische microangiopathie;
• acrocyanose;
• het fenomeen van Raynaud;
• vaatgerelateerde ulcera;
• niet-genezende wonden, zoals diabetische ulcera.

Daarnaast wordt carboxytherapie met succes toegepast bij verschillende dermatologische en esthetische aandoeningen, zoals:

• huidveroudering,
• cellulite,
• plaatselijke vetophopingen,
• striae,
• infraorbitale hyperpigmentatie, oftewel donkere kringen,
• littekens,
• lymfoedeem,
• androgenetische alopecia,
• alopecia areata,
• psoriasis,
• plaatselijke sclerodermie,
• vitiligo.

Carboxytherapie in de Anti-Aginggeneeskunde

Carboxytherapie wordt veelvuldig gebruikt als anti-agingmethode, vooral om huidonregelmatigheden te corrigeren.

De subcutane injectie van kooldioxide zou de vaatfunctie van de dermis verbeteren, met als gevolg een verhoogde biosynthetische activiteit van de fibroblasten en stimulatie van de celregeneratie.

De aanmaak van collageen enerzijds en de verbeterde doorbloeding en celvernieuwing anderzijds zouden tot een duidelijke huidverjonging leiden. De met carboxytherapie behandelde huid zou er daardoor helderder, steviger en jonger uitzien.

Behandeling

De behandeling wordt poliklinisch uitgevoerd door kooldioxide onder de huid te injecteren. Een speciaal apparaat geeft het gas geleidelijk en gedurende de juiste tijd af.

De arts kan de hoeveelheid gas uit het reservoir zorgvuldig afstemmen op de te behandelen zone en het probleem. Ook de diepte en richting van de injectie worden aangepast aan de aandoening of onregelmatigheid.

De procedure is betrekkelijk pijnlijk, mede afhankelijk van de individuele pijntolerantie. Sommige artsen brengen vóór het inbrengen van de naald een verdovende crème aan op de injectieplaats.

De bijwerkingen blijven doorgaans beperkt tot pijn door de verspreiding van kooldioxide onder de huid, een branderig gevoel en tijdelijk erytheem en oedeem in het behandelde gebied.

Het aantal behandelingen verschilt sterk per patiënt en hangt af van de klinische behoeften en therapeutische doelen. Een kuur bestaat doorgaans uit 6 tot 10 sessies.

Kosten

Carboxytherapie wordt beschouwd als een doeltreffende, relatief goedkope behandeling voor diverse huidaandoeningen en esthetische problemen ².

Veel mensen hebben echter meerdere carboxytherapiesessies nodig, meestal 7 tot 10.

Elke sessie kost indicatief 75 tot 200 euro.

Duur van de Resultaten

Hoe lang de therapeutische effecten van carboxytherapie aanhouden, hangt af van de leefstijl van de patiënt.

Een gezonde leefstijl, met voldoende water, niet roken, matig gebruik van alcohol, gezonde voeding en regelmatige lichaamsbeweging, kan ervoor zorgen dat de resultaten maanden of jaren aanhouden.

Zonder onderhoudsbehandeling keert de huid gemiddeld na 5 tot 6 maanden terug naar de oorspronkelijke toestand.

Orale suppletie met collageen in de weken vóór en de maanden na de behandeling kan bijdragen aan betere esthetische resultaten.

Werkt Het?

Cellulite

In een studie stelden de auteurs vast dat na een gecontroleerde infusie van CO₂ vasodilatatie van de microcirculatie in de huid optrad, samen met een toename van de perifere bloedstroom en de huidtemperatuur op de injectieplaats, gemiddeld +3,48 °C ³.

De hogere temperatuur en plaatselijke bloedstroom kunnen ook belangrijk zijn om lipolyse te bevorderen en cellulite te verminderen.

Verschillende studies hebben aangetoond dat carboxytherapie doeltreffend en veilig is bij de behandeling van cellulite en de vermindering van onderhuids vet kan bevorderen ^{4, 2, 5}.

In een klinische studie vergeleken de auteurs bijvoorbeeld carboxytherapie met mesolipolyse met fosfatidylcholine bij 48 vrouwen met cellulite. Beide behandelingen werden zes weken lang eenmaal per week uitgevoerd en waren significant doeltreffend, zonder betekenisvol verschil. De auteurs concludeerden dat carboxytherapie een veelbelovend alternatief kan zijn voor de behandeling van cellulite ⁶.

Collageenaanmaak, Striae en Wondgenezing

In een klinische studie toonde histologisch onderzoek 60 dagen na één behandeling aan dat carboxytherapie de aanmaak van collageen en elastische vezels stimuleerde ⁷.

De verhoogde vascularisatie en collageenaanmaak en de gelijkmatigere rangschikking van de collageenvezels verklaren ook waarom carboxytherapie nuttig kan zijn bij de behandeling van striae en wonden door veneuze insufficiëntie ^{8, 9}.

In een gerandomiseerde dubbelblinde studie genazen 20 van de 30 niet-genezende diabetische wonden na injecties met CO2, tegenover geen enkele wond in de controlegroep ¹⁰. Andere studies rapporteerden vergelijkbare resultaten bij diabetische voetulcera ^{11, 12} en doorligwonden ¹³.

In een klinische studie werd carboxytherapie vergeleken met plaatjesrijk plasma, PRP, voor de behandeling van witte striae. Elke deelnemer kreeg om de 3 tot 4 weken gedurende 4 sessies PRP in de rechterzijde van de buik en carboxytherapie in de linkerzijde. Zowel de klinische beoordeling als de tevredenheid van de patiënten liet bij beide therapieën een duidelijke verbetering zien, zonder betekenisvol verschil ¹⁴.

Een Egyptische studie toonde aan dat na 4 carboxytherapiesessies met tussenpozen van 3 tot 4 weken de 20 deelnemers een verbetering van de striae en een hoge tevredenheid over de resultaten vertoonden ¹⁴. Met plaatjesrijk plasma werden vergelijkbare verbeteringen verkregen.

Rimpels en Gezichtsverjonging

Een Italiaanse studie onderzocht de werking van carboxytherapie bij de vermindering van rimpels rond de ogen en donkere kringen. Negentig patiënten kregen eenmaal per week subcutane injecties met CO₂, gedurende 7 weken. De auteurs zagen een betere huidelasticiteit en een afname van rimpels en donkere kringen ¹⁵.

Een andere studie bij 60 patiënten met gezichtsrimpels vergeleek radiofrequentie, intense gepulste lichttherapie en carboxytherapie voor gezichtsverjonging. De patiënten kregen vier sessies van elke behandeling met tussenpozen van 3 tot 4 weken en werden tot 3 maanden na de laatste behandeling gevolgd. Intens gepulst licht bleek het doeltreffendst, gevolgd door carboxytherapie en radiofrequentie ¹⁶.

Alopecia

Carboxytherapie heeft ook een mogelijke klinische werkzaamheid laten zien bij de behandeling van alopecia areata en androgenetische alopecia ^{17, 18}.

In een gecontroleerde klinische studie bij 40 patiënten met lichte tot matige androgenetische alopecia zagen de auteurs bijvoorbeeld bij 100% van de deelnemers een wisselende mate van klinische verbetering, zoals een hogere haardichtheid ¹⁷. In dezelfde studie liet het onderzoek bij 40 patiënten met plaatselijke alopecia areata een statistisch significante werking van carboxytherapie zien.

Combinaties

Carboxytherapie kan met succes worden gecombineerd met andere dermatologische procedures, zoals microdermabrasie, lasertherapie, microneedling, chemische peelings, injectielipolyse, mesotherapie, cryotherapie en injecties met fillers, botulinetoxine en PRP.

Combinatie met andere esthetische benaderingen geeft doorgaans betere resultaten. Carboxytherapie verlengde bijvoorbeeld de duur van de esthetische resultaten van een hyaluronzuurfiller voor de correctie van neus-lippenplooien ¹⁹.

In een klinische studie bij negen patiënten met androgenetische alopecia werd de combinatie van hooggedoseerd minoxidil en carboxytherapie beoordeeld door voor en na de behandeling met trichogrammen de haardichtheid en haardiameter te meten. De auteurs toonden aan dat deze aanpak de haargroei kon verhogen ²⁰.

In een studie bij 42 patiënten werd carboxytherapie als aanvulling op liposuctie gebruikt. De methode bleek huidonregelmatigheden en een afgenomen huidelasticiteit, veelvoorkomende complicaties van liposuctie, te verbeteren ²¹.

Cosmetische Alternatieven – Topische Carboxytherapie

Als alternatief voor injecties kan een plaatselijke gel worden gebruikt die kooldioxide door de huid heen afgeeft.

Net als na CO₂-injecties verhoogt deze gel de microcirculatie en de capillaire groei en kan hij daardoor nuttig zijn als anti-agingbehandeling ²². In een studie nam de microcirculatie in het behandelde gebied met 28% toe en steeg de weefseloxygenatie op een wijze die vergelijkbaar was met hyperbare zuurstof ²³.

Na één toepassing verbeterde de hydratatie bovendien met 117% en namen de gemiddelde helderheid en uitstraling van de huid met respectievelijk 39% en 42% toe. De gemiddelde huidverslapping en pigmentatie namen met 30% en 27% af en fijne lijntjes en rimpels met 24% en 20%. Na zes toepassingen in één maand verbeterde de gemiddelde huidelasticiteit met 26% ²³.

Het product moet vóór gebruik worden geactiveerd door het met een activator te mengen en wordt gedurende 45 tot 60 minuten als masker op de huid gelaten. Het kan op elk lichaamsdeel worden aangebracht, waaronder handen, knieën, hals en decolleté. Het kan ook onmiddellijk na laserresurfacing of een behandeling met dermale fillers worden gebruikt om ongemak na de behandeling te verzachten en erytheem te verminderen ²⁴. Het product is niet-reactief en kan ook veilig na chemische peelings worden gebruikt.

Contra-indicaties

Hoewel de methode minimaal invasief, weinig pijnlijk en doorgaans goed verdraagbaar is, bestaan er absolute en relatieve contra-indicaties voor carboxytherapie.

Vanwege de metabole werking is carboxytherapie gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap en borstvoeding en bij patiënten met:

• nierinsufficiëntie, wegens het verhoogde risico op hypercapnie;
• ademhalingsinsufficiëntie, wegens het verhoogde risico op hypercapnie;
• onvoldoende behandelde stofwisselingsziekten;
• lopende medicamenteuze behandeling;
• anemie;
• gasgangreen;
• koorts en een gelijktijdige koortsende ziekte.

Het is in elk geval raadzaam vóór de behandeling een ervaren arts te raadplegen om mogelijke risico's te beoordelen.

Bijwerkingen

Hoewel de behandeling minimaal invasief is, kunnen in het behandelde gebied blauwe plekken, gevoeligheid, een zwaar gevoel en huidongemak optreden.

Pijn door carboxytherapie is de belangrijkste beperkende factor voor de toepassing ervan en kan leiden tot een geringe therapietrouw en het stopzetten van de behandeling.

Veelvoorkomende onmiddellijke klachten zijn een gevoel van warmte, tintelingen en een branderig gevoel. Deze verdwijnen vaak snel, al kan een langer aanhoudend warmtegevoel, afhankelijk van de individuele gevoeligheid, enkele tientallen minuten tot een dag blijven bestaan.

Blauwe plekken en hematomen worden naar schatting in 5% van de gevallen gemeld.

Een andere mogelijke complicatie is aanhoudend oedeem dat langer dan 48 uur duurt en vooral rond de ogen vaak voorkomt.

Klinisch relevante bijwerkingen, zoals subcutaan emfyseem en flauwte-episodes, zijn gelukkig zeldzamer.